Του Σωτήρη Μήλιου
Το θρυλικό Κάντριντα ξεχείλιζε από κόσμο που ήταν κρεμόταν σαν τα τσαμπιά ακόμα και στα νταμάρια που περιβάλλουν την ιστορική έδρα της Ριέκα. Το πάθος ήταν ιερό. Το όνειρο απείχε μόλις 90 λεπτά. Η ομάδα της Αδριατικής είχε κατακτήσει δύο κύπελλα στην ενωμένη Γιουγκοσλαβία με την ομαδάρα στα τέλη της δεκαετίας των 70’s, όμως από την ημέρα που η Κροατία κήρυξε την ανεξαρτησία ήταν ήταν μονίμως στην σκιά της Ντινάμο Ζάγκρεμπ και Χάιντουκ και τρίτος πόλης στην αιώνια διαμάχη ανάμεσα στο Ζάγκρεμπ και το Σπλιτ.
Αυτή τη φορά, στις 26 Μαΐου του 1999, τίποτα δεν μπορούσε να φρενάρει την πορεία της Ριέκα προς το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας της. Ή μήπως όχι;
Οι παίκτες της αδιάφορης Όσιεκ αγωνίζονταν λες και έπαιζαν σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο διαιτητής από το πρώτο δευτερόλεπτο σφύριζε τα πάντα εναντίον των γηπεδούχων. Με την αγωνία να κορυφώνεται και το σκορ στο 1-1 μέχρι το 89ο λεπτό, μία έκρηξη χαράς πλημμύρισε το γήπεδο, όταν μετά από μία τέλεια σέντρα από τα δεξιά, ο Αντμίρ Χάσαντσιτς φύσηξε την μπάλα στα δίχτυα για το 2-1. Ένα γκολ, ένα ολόκληρο πρωτάθλημα!
Μόνο που η χαρά δεν κράτησε παρά μερικά δευτερόλεπτα. Προς γενική έκπληξη η σημαία του Ζόραν Κρέτσακ, ενός βοηθού από το Σίμπενικ παρέμεινε καρφωμένη στην θέση της. Όσες διαμαρτυρίες κι αν επιστράτευσαν οι παίκτες της Ριέκα, τίποτα δεν μπορούσε να αλλάξει την απόφαση.
Το τελευταίο σφύριγμα βρήκε μία ολόκληρη πόλη διαλυμένη. Κανείς δεν είχε κουράγιο για διαμαρτυρίες. Δεν έγιναν επεισόδια, όπως θα περίμενε κανείς. Υπήρχε μόνο ένα γοερό κλάμα, ένα βουβό πένθος για μία μεγάλη χαμένη ευκαιρία.
Ο τίτλος κατέληξε in extremis στο Ζάγκρεμπ, μα πανηγυρίστηκε μόνο από 200 άτομα! Οι οπαδοί της Ντιναμό Ζάγκρεμπ (και ειδικότερα οι φανατικοί Bad Blue Boys) είχαν αποφασίσει αποχή και πόλεμο με κάθε τρόπο στην ομάδα τους, μετά την απόφαση του Κροάτη πρόεδρου Φράνιο Τούτζμαν να αλλάξει το ιστορικό όνομα της ομάδας από Ντινάμο Ζάγκρεμπ σε Κροάσια Ζάγκρεμπ. Ο λόγος;
Ως δεδηλωμένος, «άρρωστος» οπαδός της, ο εθνικιστής πρόεδρος ήθελε η λέξη Κροάσια να μπαίνει μπροστά από οτιδήποτε υποστήριζε. Ο μεγάλος του πόθος; Να την κάνει πρωταγωνίστρια στην Ευρώπη, να φτάσει σε ένα ευρωπαϊκό τίτλο, να κάνει το όνομα της να ακουστεί στα πέρατα της γης. Μόνο που για να γίνει αυτό, θα έπρεπε να πάρει το πρωτάθλημα εκείνης της σεζόν, με κάθε τρόπο.
Στις 2 Ιουνίου, μερικές ημέρες μετά το «περίφημο» ματς, η εφημερίδα Nacional κυκλοφορεί με ένα θέμα που προκαλεί πάταγο στη χώρα.
Όπως περιγράφει γλαφυρά ο Στιέπαν Μάλοβιτς στο βιβλίο του «The People, Press, and Politics of Croatia», οι μυστικές υπηρεσίες της Κροατίας είχαν πάρει διαταγή από τον Φράνιο Τούτζμαν να στήσουν με οποιοδήποτε τρόπο το ματς της Ριέκα, ώστε το πρωτάθλημα να καταλήξει με κάθε τρόπο στο Ζάγκρεμπ.
Το ρεπορτάζ είχε μέσα ανατριχιαστικές λεπτομέρειες με έγγραφα των μυστικών υπηρεσιών, διαλόγους από απομαγνητοφωνημένες κασέτες ανάμεσα σε διαιτητές, παράγοντες, δημοσιογράφους και μεσάζοντες που περιέγραφαν τον τρόπο που έπρεπε να στηθεί το παιχνίδι.
Μερικές ημέρες αργότερα ένας Κροάτης δημοσιογράφος έφερε στην δημοσιότητα πλάνα από μία κάμερα του σλοβενικού τηλεοπτικού σταθμού Pop Tv. ο οποίος είχε πιάσει το πλάνο της επίμαχης φάσης ακριβώς στην ευθεία, πίσω από τον βοηθό.
Το θέαμα ήταν σοκαριστικό. Ο Κρέτσακ είχε σηκώσει το σημαιάκι πριν καν γίνει η σέντρα! Φυσικά και δεν υπήρχε κανένα οφσάιντ. Η ανάλυση της φάσης σε υπολογιστή έδειξε ότι ο σκόρερ καλυπτόταν περίπου μισό μέτρο. Κανονική κλοπή.
Θα περίμενε κανείς διώξεις, δίκες, φυλακές, τιμωρίες. Το μόνο που ακολούθησε ήταν ένα ανελέητο κυνηγητό της εφημερίδας Nacional που έβγαλε το θέμα και των δημοσιογράφων που ασχολήθηκαν με την υπόθεση. Τα γραφεία της έγιναν πολλάκις φύλλο και φτερό από ανθρώπους της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών που έψαχναν το «καρφί». Με τα χρόνια η ιστορία κουκουλώθηκε. Τα αδικήματα παραγράφηκαν. Ωστόσο, κανείς δεν πρόκειται να ξεχάσει.
Η κατάκτηση του περσινού πρωταθλήματος από την Ριέκα μετά από 11ετή εγχώρια κυριαρχία της Ντινάμο Ζάγκρεμπ των διαβόητων αδερφών Μάμιτς, ήταν μία διόρθωση της ιστορίας, έστω και με 18 χρόνια καθυστέρησης…
Η σφαγή από την «βασίλισσα»!
Ακόμα και σήμερα η πιο ξακουστή ευρωπαϊκή στιγμή στην ιστορία της Ριέκα είναι η πορεία ως τα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων της σεζόν 1979-80, όταν η Γιουβέντους της έκλεισε τον δρόμο (με συνολικό σκορ 2-0) προς μία ακόμα μεγαλύτερη διάκριση.
Ωστόσο, το βράδυ που δεν πρόκειται ποτέ να ξεχάσει κανείς στην πόλη της Αδριατικής ήταν αυτό 7ης Νοεμβρίου του 1984.
Η Ριέκα περπατούσε στα σύννεφα. Οι παίκτες της κυριολεκτικά πετούσαν στο βουρκωμένο αγωνιστικό χώρο του «Κάντριντα» στον πρώτο αγώνα του δευτέρου γύρου του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ της σεζόν 1984-85. Η Ρεάλ Μαδρίτης έμοιαζε με νάνο. Η «βασίλισσα» ήταν κυριολεκτικά στα σχοινιά και το 3-1 της Κροατίας ήταν ένα αποτέλεσμα που προκάλεσε τεράστιο θόρυβο στην Ευρώπη, έστω κι αν η διεθνής ενημέρωση για το ποδόσφαιρο ήταν σχετικά περιορισμένη την εποχή εκείνη.
Η Ριέκα ταξίδεψε στην Μαδρίτη σίγουρη ότι είναι η καλύτερη ομάδα στο ζευγάρι. Ωστόσο, δεν είχαν υπολογίσει την σφυρίχτρα του Βέλγου διαιτητή Ρότζερ Σχούτερς, ο οποίος έκανε ότι περνούσε από το χέρι του για να γίνει η επική ανατροπή.
Σε μία εποχή που οι κάρτες έβγαιναν με το σταγονόμετρο, ο Βέλγος είχε αποβάλει από το 34 λεπτό τον Μιλένκοβιτς με δύο τραβηγμένες κίτρινες. Ακόμα κι έτσι όμως οι Κροάτες κρατούσαν το 0-0 μέχρι το 67ο λεπτό, όταν μία απίθανη βουτιά ο Μπουντραγκένιο κέρδισε το πέναλτι, με το οποίο ο Χουανίτο άνοιξε το σκορ.
Ακόμα κι έτσι όμως οι Κροάτες είχαν δύο γκολ να υπερασπιστούν. Χρειαζόταν κάτι πολύ πιο βαρύ για να λυγίσουν. Στο 74ο λεπτό ο Νταμίρ Ντέσνιτσα ένας φτεροπόδαρος εξτρέμ με το 11 στην πλάτη ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα κόρνερ, όμως ο Βέλγος διαιτητής τρέχει προς το μέρος του και τον αποβάλλει με δύο κάρτες! Ο διαιτητής υποστήριξε ότι την πρώτη την έβγαλε γιατί θεώρησε ότι ο Ντέσνιτσα κάνει εσκεμμένη καθυστέρηση και την δεύτερη γιατί τον έβρισε. Μικρή λεπτομέρεια που κάνει την διαφορά. Ο Ντέσνιτσα ήταν κωφάλαλος εκ γεννετής! Ναι, μπορεί να μην άκουσε το σφύριγμα, αλλά δεν γίνεται ποτέ να τον έβρισε. Απλά, ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ!
Με την Ριέκα διαλυμμένη ψυχολογικά, οι Μαδριλένοι βρήκαν ακόμα δύο γκολ με τους Σαντιγιάνα (79’) και Βαλντάνο (82’) για το σκορ πρόκρισης του 3-0, ενώ για να βεβαιωθεί ότι δεν υπάρχει η παραμικρή περίπτωση ανατροπής, ο Σχούτερς άφησε την Ριέκα με 8 παίκτες, με τρίτη αποβολή αυτή τη φορά του Τίτιτς. Μία από τις μεγαλύτερες «σφαγές» όλων των εποχών, μία διαιτησία που αλλοίωσε την ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, αφού στο τέλος αυτής της σεζόν η Ρεάλ Μαδρίτης κατέκτησε το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ! Η πιο μεγάλη ευκαιρία για έναν ευρωπαϊκό τίτλο, όπως όλοι λένε ακόμα και σήμερα στην πόλη της Αδριατικής…
Πηγή: Sport DNA
