Του Σωτήρη Μήλιου
Όταν οι αρκτικοί άνεμοι με την ονομασία Kallvastan μαστιγώνουν την λίμνη Storsjon και το θερμόμετρο φλερτάρει με τους -30 βαθμούς Κελσίου, το κρύο κυριολεκτικά «ξυρίζει», διαπερνάει κάθε ιστό του σώματος σου: «Πριν από καιρό είχε έρθει ένας παίκτης από την Γκάνα, ο οποίος έφυγε από την Άκρα με θερμοκρασία 30 βαθμών και μόλις προσγειώθηκε εδώ πήγε να λιποθυμήσει, βλέποντας για πρώτη φορά χιόνι και το θερμόμετρο στους -25», εξομολογείται ο προπονητής της ομάδας, Γκρέιαμ Πότερ.
Αλήθεια, ποιός ποδοσφαιριστής θα ήθελε να ξενιτευτεί και να βρεθεί σε ένα από τα βορειότερα μέρη της Σουηδίας, όπου το κρύο θερίζει και ο αρκτικός κύκλος και οι παγετώνες είναι πολύ πιο κοντά από την πολιτισμένη Ευρώπη;
Κι όμως, στο Έστερσουντ βρίσκουν καταφύγιο όλοι της γης οι ξεριζωμένοι. Αυτοί που έχουν να αποδείξουν κάτι. Αυτοί που έχουν ξεβραστεί από τον πολιτισμένο κόσμο, όπως ο Άγγλος μέσος Τζέιμι Χόπκατ, ο οποίος από τα Sunday Leagues στα πάρκα, βρίσκεται από το 2012 στον (σουηδικό) παράδεισο του.
Μαζί του, παίκτες από κάθε πιθανό και απίθανο μέρος της γης, όπως οι Κομόρες, το Ιράκ, η Γκάνα και η Νιγηρία.
Δεν είναι ένας απλός ποδοσφαιρικός σύλλογος. Στην πραγματικότητα, η Έστερσουντ αποτελεί μία γέφυρα στην προσπάθεια ενσωμάτωσης των μεταναστών πρώτης και δεύτερης γενιάς στην χώρα, ένας πυλώνας όπου κάθε διαφορετικότητα είναι ανεκτή και επιθυμητή.
Ο αρχηγός της ομάδας, ο 30χρονος μέσος Μπρούα Νούρι κατάγεται από την πόλη Ούρμια του Ιράκ, όμως δηλώνει Κούρδος. Μεγάλωσε στην Σουηδία και έμαθε να αποδέχεται το κόσμο ως ένα παγκόσμιο χωριό, όπου όλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις.
Πλάι του, ο 23χρονος Σάμαν Γκόντος, πιθανώς το μεγαλύτερο ταλέντο της ομάδας, με ρίζες από το Ιράν, τον οποίο το μεταναστευτικό ρεύμα των τελευταίων δεκαετών έφερε κι αυτόν στην Σουηδία.
Μην ψάχνετε να βρείτε διαφορές ανάμεσα τους. Στην Έστερσουντ η πολιτική μένει απ’ έξω. Το «No Politica» έχει πρακτική υπόσταση. Σε αυτή την ξεχωριστή ομάδα, τα διαβατήρια, οι ταυτότητες, οι καταγωγές, οι ρίζες, τα προαιώνια χάσματα, όπως αυτό ανάμεσα σε Ιράν και Ιράκ, μένουν στο περιθώριο. Διότι η Έστερσουντ είναι κάτι περισσότερο από μία ομάδα.
Έντεκα μαντράχαλοι στη «Λίμνη των Κύκνων»!
Στο μικρό θεατράκι της πόλης δεν πέφτει καρφίτσα. Τα 428 καρεκλάκια είναι όλα πιασμένα εδώ και ώρα. Οι θεατές περιμένουν με κομμένη την ανάσα την εμφάνιση τους επί σκηνής.
Αυτή τη φορά ο αντίπαλος δεν είναι κάποια από τις φημισμένες ομάδες της χώρας, όπως η ΑΙΚ Στοκχόλμης και η Μάλμε, αλλά ένας κύκνος που… τσαλαβουτάει σε μία λίμνη! Δεν υπάρχει πια γρασίδι, αλλά σανίδι. Και την μελωδία δεν την έχει φτιάξει ο προπονητής της ομάδας, αλλά ο Ρώσος συνθέτης Πιότρ Τσαϊκόφσκι.
Σε αυτά τα αχαρτογράφητα νερά θα… τσαλαβουτήσουν 11 μαντράχαλοι της Έστερσουντ, που με αυτό τον τρόπο θα πανηγυρίσουν την άνοδο στην πρώτη κατηγορία της Σουηδίας, τον τρίτο προβιβασμό μέσα σε πέντε χρόνια.
Δεν είναι κάποιο καπρίτσιο ή κάποια τρέλα, δεν πρόκειται για κάποιο χαμένο στοίχημα που ξεπληρώνεται. Δεν είναι καν μία φιέστα, αλλά ένας θεσμός. Κάθε Ιανουάριο ο πρόεδρος της ομάδας Ντάνιελ Κίντμπεργκ επιλέγει το είδος της καλλιτεχνικής… τρέλας, που η ομάδα θα κληθεί να κάνει πράξη στο τέλος της σεζόν. Αυτή τη φορά, το μενού είχε… μπαλέτο.
Στην σκηνή ανεβαίνουν όλοι, μηδενός εξαιρουμένου. Από τον πρώτο, ως τον τελευταίο. Από τον πρόεδρο, ως τον τελευταίο υπάλληλο που πλένει τις στολές.
Ο ισχυρός άνδρας της Έστερσουντ, μαζί με τον προπονητή Γκρέιαμ Πότερ κάνουν ένα χορευτικό σόλο στο τραγούδι «Saturday Night at the Movies» των Drifters. Οι άγαρμποι ποδοσφαιριστές δεν έχουν καμία σχέση με τις αέρινες φιγούρες των χορευτών μπαλέτου, όμως το κοινό ενθουσιάζεται και ξεσπά σε ένα διαρκές, ειλικρινές, θερμό, ασταμάτητο χειροκρότημα.
Δεν ήταν μία προσπάθεια αυτοταπείνωσης, ούτε κάποια εκδήλωση φιλανθρωπικού σκοπού. Πίσω από μία φαινομενικά «τρελή» ιδέα, κρύβεται μία ολόκληρη κοσμοθεωρία: «Η ζωή όμως δεν είναι μόνο μπάλα. Αν θέλεις να εξελιχθείς ως άνθρωπος και ως προσωπικότητα, οφείλεις να βγεις από τις ζώνες που σε κάνουν να νιώθεις άνετα. Κι αυτό είναι ευθύνη του συλλόγου μας.
Πρέπει να εξωθήσουμε τους παίκτες μας σε δραστηριότητες, που δεν έχουν δοκιμάσει ξανά. Να τους βοηθήσουμε να γίνουν ενεργά μέλη της κοινωνίας. Να μάθουν να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο και εκτός ποδοσφαίρου», εξηγεί ο τεχνικός της ομάδας Γκρέιαμ Πότερ.
Μέσα σε μερικές εβδομάδες, οι παίκτες της Έστερσουντ έμαθαν από μηδενικής βάσης τα βήματα για να χορέψουν με αξιοπρέπεια τη «Λίμνη των κύκνων». Σκεφτείτε πόσο πιο απλό τους είναι πια να δουλέψουν λιγάκι παραπάνω σε αυτό που ξέρουν να κάνουν καλύτερο από κάθε τι για να βελτιωθούν στη φυσική κατάσταση, στο κοντρόλ, στην πάσα, στο σουτ.
Μετά από αυτό, το ποδόσφαιρο τους φαίνεται σαν… παιχνιδάκι.
Τι να τους πουν πια οι σκληρές έδρες όπως η «Turk Telecom Arena» της Γαλατασαράι ή ακόμα και η «Τούμπα», όταν έχουν συνηθίσει στο τρέμουλο, το καρδιοχτύπι και την ανασφάλεια λίγο πριν βγουν στο σανίδι;
Κάθε χρόνο και μία καινούργια «τρέλα»!
Το να είσαι μέλος της Έστερσουντ, σημαίνει κοινωνική ευθύνη. Μία από τις αποστολές των παικτών της ομάδας είναι η ανταπόδοση στο κοινωνικό σύνολο, με την παροχή κοινωφελούς εργασίας. Αμέτρητες φορές οι ποδοσφαιριστές του συλλόγου έχουν επισκεφτεί τα σχολεία της πόλης, όχι για να υπογράψουν αυτόγραφα και να βγούνε σέλφι, αλλά για να καθίσουν και να παρακολουθήσουν τα μαθήματα, δίνοντας το καλό παράδειγμα για τα παιδιά της πόλης.
Συμμετέχουν σε όλες τις εκδηλώσεις που αφορούν την κοινωνική ενσωμάτωση μεταναστών και σε διάφορες φιλανθρωπικές δράσεις που στόχο έχουν έσοδα για τις ευπαθείς ομάδες. Η Έστερσουντ είναι από τις πιο προοδευτικές ομάδες στη Σουηδία και η επίσημη θέση της για φλέγοντα ζητήματα, όπως τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων, την έχουν κάνει εξαιρετικά δημοφιλή σε όλη τη χώρα!
Ένα ποδοσφαιρικό / κοινωνικό φαινόμενο.
Τα έργα των παικτών της έχουν φιλοτεχνήσει έκθεση ζωγραφικής. Έχουν πρωταγωνιστήσει σε συναυλία, αφού πρώτα διδάχθηκαν ο καθένας τους και κάποιο διαφορετικό μουσικό όργανο. Η περσινή τρέλα του προέδρου ήταν ένα video-clip με θέμα το τραγούδι «Something stupid» και πλάνα από την καθημερινή ζωή της πόλης, δεμένα με το ποδόσφαιρο.
Πρόπερσι, κάθε παίκτης κλήθηκε να διηγηθεί την προσωπική του ταξιδιωτική ιστορία, μέχρι να φτάσει στην Vinterstaden (την πόλη του χειμώνα), όπως αποκαλείται το Έστερσουντ και η οποία δέθηκε σε ένα υπέροχο βιβλίο, το οποίο βγήκε στο εμπόριο και αποτέλεσε έναν ιδιόμορφο τουριστικό οδηγό της πόλης.
Τι έχει το μενού για φέτος; Μία έρευνα για την ζωή των Σάμι, μιας φυλής που ζει στον Αρκτικό κύκλο! Είπαμε, ο στόχος της ομάδας δεν είναι να φτιάξει (μόνο) καλύτερους ποδοσφαιριστές, αλλά κυρίως καλύτερους (και πιο μορφωμένους) ανθρώπους.
Ένας Πότερ, πιο μάγος απ’ τον Χάρι!
Την ημέρα που μπήκε η σφραγίδα στην ιδρυτική επιστολή του συλλόγου στις 31 Οκτωβρίου του 1996, η σαμπάνια δεν είχε στεγνώσει ακόμα από το κορμί του Γκρέιαμ Πότερ, ο οποίος πέντε ημέρες νωρίτερα είχε βάλει την δική του σφραγίδα σε εκείνο το ιστορικό απόγευμα, μπαίνοντας ως αλλαγή στο αλησμόνητο Σαουθάμπτον – Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 6-3, που είχε ταρακουνήσει όλο το νησί.
Ένας πραγματικός γυρολόγος των αγγλικών γηπέδων (Μπέρμιγχαμ, Γουίκομ, Στόουκ, Σαουθάμπτον, Γουέστ Μπρομ, Νορθάμπτον, Ρέντινγκ, Γιορκ, Μπόστουμ, Σριούσμπερι, Μάκλσφιλντ), ο οποίος όμως είχε βαρεθεί τον κλασικό Άγγλο κόουτς, με τις βαρετές οδηγίες και τα «πάμε γερά». Ήθελε να εμβαθύνει. Να ψάξει την πραγματική ουσία του ποδοσφαίρου. Πριν καν κρεμάσει τα παπούτσια του (κάτι που έγινε μόλις σε ηλικία 30 ετών) γράφτηκε στο ανοιχτό πανεπιστήμιο, από όπου πήρε πτυχίο στις κοινωνικές επιστήμες.
Ακολούθησε στην πορεία της στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2007 την γυναικεία εθνική ομάδα της Γκάνας, η οποία αποτέλεσε την πηγή έμπνευσης για την διατριβή του και μερικά χρόνια αργότερα πήρε στα χέρια του το διδακτορικό στην συναισθηματική νοημοσύνη από Leeds Metropolitan University. «Χωρίς αυτές τις φαινομενικά άσχετες με το ποδόσφαιρο σπουδές, δεν θα είχα καταφέρει ποτέ να γίνω προπονητής. Με δίδαξε να βλέπω το ποδόσφαιρο ως μέρος της κοινωνικής ολότητας και βοήθησε να προετοιμαστώ για τις διαφορετικές κουλτούρες που συνάντησα στο εξωτερικό», λέει σήμερα ο τεχνικός της Έστερσουντ.
Τα πάντα ξεκίνησαν από μία τρέλα. Ο παλιός συμπαίκτης του (και νυν βοηθός προπονητής στην Έβερτον) Γκρέιαμ Τζόουνς του είπε μία ωραία πρωΐα, πως μία ομάδα που εδρεύει καμιά 400αριά χιλιόμετρα βόρεια της Στοκχόλμης ψάχνει προπονητή. Για την ακρίβεια, ψάχνει έναν «τρελό προπονητή».
«Ακόμα και σήμερα όταν σκέφτομαι την απόφαση, αναρωτιέμαι τι στην οργή σκεφτόμουν. Παράτησα την δουλειά μου, κλείσαμε την επιχείρηση της γυναίκας μου και πήραμε το νεογέννητο παιδί μας στην μέση του πουθενά. Στο άγνωστο. Εγώ ήμουν όμως σίγουρος», θυμάται.
Μία πόλη γεμάτη σκιέρ!
Την ημέρα που πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στην «πόλη του χειμώνα» που αριθμεί περίπου 60.000 ψυχές, όλοι τον υποδέχθηκαν με ένα συγκαταβατικό χαμόγελο. Τι δουλειά είχε ένας ποδοσφαιράνθρωπος από την Αγγλία σε μία πόλη που έβγαζε μόνο σκιέρ και πατινέρ; Δεν υπήρχε η παραμικρή ποδοσφαιρική κουλτούρα.
Η ομάδα βολόδερνε στην τέταρτη εθνική και οι αγώνες της διεξάγονταν κυριολεκτικά μεταξύ συγγενών και φίλων.
Σήμερα, μετά από περίπου 7 χρόνια, ο Γκρέιαμ Πότερ είναι ένας λαϊκός ήρωας. Πιθανώς ο πιο δημοφιλής άνθρωπος στο Έστερσουντ. Όλοι γνωρίζουν την σύζυγό του, Ρέιτσελ και στην οικογένεια πλην του 7χρονου Τζέιμι έχουν προστεθεί τα δίδυμα (1,5 έτους) Σαμ και Θίο που γεννήθηκαν στην Σουηδία.
Ο σύλλογος έχει μετακομίσει στην χλιδάτη «Jämtkraft Arena» (με συνθετικό χλοοτάπητα) των 8,466 θέσεων που σχεδόν γεμίζει σε κάθε ματς και τα παιδάκια δεν ντρέπονται πια να κυκλοφορήσουν στην πόλη με τις ποδοσφαιρικές στολές της ομάδας. Μία αληθινή κοσμογονία!
Το αναθεωρητικό του έργο στην Έστερσουντ συγκρίνεται με αυτό του Ρόι Χόντσον, ο οποίος έστησε από το μηδέν το ποδοσφαιρικό οικοδόμημα στη Σουηδία. Είναι σίγουρα ο πιο πετυχημένος εν ενεργεία Άγγλος τεχνικός που δουλεύει στο εξωτερικό, αν και γνωρίζει ότι οι προχωρημένες μέθοδοι που χρησιμοποιεί στην ταπεινή σουηδική ομάδα πολύ δύσκολα θα είχαν θέση σε ένα σύλλογο της Premier League γεμάτο από παίκτες – εκατομμυριούχους, που πολύ δύσκολα ρίχνουν το «εγώ» τους.
Γι’ αυτόν, το ποδόσφαιρο δεν είναι θέμα ενός στείρου 3-4-3 ή 4-4-2 (τα οποία χρησιμοποιεί εναλλάξ), αλλά θέμα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
«Ευτυχώς ήμουν αρκετά ξεροκέφαλος και αρκετά στον κόσμο μου. Ότι κι αν άκουγα, εγώ ήμουν σίγουρος ότι θα μπορούσα να πετύχω κάτι σπουδαίο», λέει όταν θυμάται τις πρώτες του ημέρες στο τιμόνι του σουηδικού συλλόγου.
Είναι ένας Πότερ, πιο μάγος από τον Χάρι. Μέσα σε 5 χρόνια, η Έστερσουντ «κατάπιε» τρεις κατηγορίες κι έφτασε πέρυσι στην κατάκτηση του κυπέλλου Σουηδίας. Κι όμως, αυτό δεν ήταν η κορυφή του παγόβουνου.
Το φετινό ευρωπαϊκό παραμύθι είχε τον επικό αποκλεισμό της ζάπλουτης Γαλατασαράι και της μικρούλας Φόλα Ες. Η Έστερσουντ έρχεται στην «Τούμπα» ούσα αήττητη στην σύντομη ευρωπαϊκή της ιστορία και ο τεχνικός της έχει κάθε λόγο για να καμαρώνει: «Είναι πολύ εύκολο να λέει κάποιος: “Δεν θα τα καταφέρουν στην πρώτη εθνική της Σουηδίας. Δεν θα τα καταφέρουν απέναντι στην Γαλατασαράι.”. Δουλειά μας είναι να καταρίπτουμε τέτοιες εύκολες απόψεις. Το ποδόσφαιρο χρειάζεται ιστορίες όπως η δική μας, για να μπορεί να πιστεύει ο κόσμος ότι στην ζωή δεν υπάρχει τίποτα αδύνατο»!
Πηγή: Sport DNA
