Απόψε, στον μεγαλύτερο αγώνα της προπονητικής του καριέρας, ο Μικέλ Αρτέτα θέλει να οδηγήσει την Άρσεναλ στην… αθανασία, διεκδικώντας το κορυφαίο ευρωπαϊκό τρόπαιο. Ωστόσο, πριν καθιερωθεί ως ένας από τους πιο επιδραστικούς τεχνικούς της σύγχρονης εποχής, ο Ισπανός προπονητής έκανε τα πρώτα ουσιαστικά βήματα της επαγγελματικής του διαδρομής στην Παρί Σεν Ζερμέν. Στη γαλλική πρωτεύουσα, ο νεαρός τότε μέσος άρχισε να χτίζει το όνομα και την προσωπικότητα που αργότερα θα τον οδηγούσαν στην κορυφή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Η ευκαιρία αυτή ήρθε χάρη στον Λουίς Φερναντέζ. Κατά τη δεύτερη θητεία του στον πάγκο της Παρί Σεν Ζερμέν, ο Γάλλος προπονητής θυμήθηκε τον νεαρό Ισπανό ποδοσφαιριστή που είχε παρακολουθήσει όταν εργαζόταν στην Αθλέτικ Μπιλμπάο. Παρότι ο Αρτέτα δεν είχε αγωνιστεί ούτε μία φορά σε επαγγελματικό επίπεδο, ο Φερναντέζ διέκρινε σε αυτόν τα χαρακτηριστικά που αναζητούσε για τον άξονα της μεσαίας γραμμής: τεχνική ποιότητα, ικανότητα ανάπτυξης του παιχνιδιού και ποδοσφαιρική ωριμότητα μεγαλύτερη από την ηλικία του.
Ο νεαρός μέσος είχε ενταχθεί στη Μασία σε ηλικία 13 ετών, όμως γνώριζε ότι η παρουσία κορυφαίων ποδοσφαιριστών στην πρώτη ομάδα της Μπαρτσελόνα περιόριζε σημαντικά τις πιθανότητες άμεσης καθιέρωσής του. Αν και το όνειρό του ήταν να αγωνιστεί με τη φανέλα των «μπλαουγκράνα», επέλεξε να ακολουθήσει έναν διαφορετικό δρόμο προκειμένου να αποκτήσει χρόνο συμμετοχής και να αποδείξει την αξία του.
Οι πρώτοι μήνες στη Γαλλία δεν ήταν εύκολοι. Ο Αρτέτα εγκαταστάθηκε αρχικά σε ξενοδοχείο μαζί με τη μητέρα του, ενώ ο πατέρας του τον επισκεπτόταν τακτικά. Η προσαρμογή σε μια νέα χώρα, διαφορετική γλώσσα και νέο ποδοσφαιρικό περιβάλλον απαιτούσε χρόνο και υπομονή.
Καθοριστική υπήρξε η βοήθεια ορισμένων συμπαικτών του. Ο Μαουρίσιο Ποτσετίνο, τότε βασικός αμυντικός της Παρί, ανέλαβε ουσιαστικά τον ρόλο του μέντορα. Οι δύο ποδοσφαιριστές έζησαν για αρκετούς μήνες στο ίδιο ξενοδοχείο, με τον Αργεντινό να τον καθοδηγεί καθημερινά και να τον βοηθά να προσαρμοστεί τόσο εντός όσο και εκτός γηπέδου. Χρόνια αργότερα, ο Αρτέτα αναγνώρισε δημόσια ότι ο Aργεντινός υπήρξε μία από τις σημαντικότερες επιρροές της καριέρας του.
Παράλληλα, ο νεαρός Ισπανός ξεχώρισε για τη σοβαρότητα και τον επαγγελματισμό του. Παρακολουθούσε συστηματικά μαθήματα γαλλικών, ήταν συνεπής στις υποχρεώσεις του και κέρδιζε σταδιακά τον σεβασμό των ανθρώπων του συλλόγου. Όσοι τον γνώρισαν εκείνη την εποχή θυμούνται έναν ποδοσφαιριστή ιδιαίτερα εργατικό, χαμηλών τόνων και απόλυτα αφοσιωμένο στην εξέλιξή του.
Η αγωνιστική του πρόοδος ήταν ταχύτατη. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε σταδιακά, όμως σύντομα κέρδισε σημαντικό ρόλο στο αγωνιστικό πλάνο του Φερναντέζ. Το βράδυ της 14ης Φεβρουαρίου 2001 αποτέλεσε σημείο αναφοράς στην καριέρα του. Στον αγώνα του Champions League απέναντι στη Μίλαν στο Σαν Σίρο, ο νεαρός μέσος πραγματοποίησε εξαιρετική εμφάνιση, επιδεικνύοντας ψυχραιμία, ποδοσφαιρική αντίληψη και αυτοπεποίθηση απέναντι σε μεγάλος αντιπάλους.
Οι συγκρίσεις με τον Πεπ Γκουαρδιόλα άρχισαν να γίνονται όλο και συχνότερες. Η ικανότητά του να οργανώνει το παιχνίδι, να διατηρεί τον έλεγχο του ρυθμού και να παίρνει σωστές αποφάσεις υπό πίεση θύμιζε σε αρκετούς τον εμβληματικό Καταλανό μέσο. Ο ίδιος αντιμετώπιζε τις αναφορές αυτές με μετριοπάθεια, τονίζοντας ότι διέθετε ακόμη περιορισμένη εμπειρία και ότι είχε πολύ δρόμο μπροστά του.
Η σεζόν 2001-02 ήταν η χρονιά της καθιέρωσής του. Ο Αρτέτα πραγματοποίησε 42 συμμετοχές, σημείωσε τέσσερα γκολ και μοίρασε πέντε ασίστ, αποτελώντας βασικό στέλεχος μιας Παρί που διεκδίκησε τον τίτλο μέχρι τις τελευταίες στροφές της σεζόν. Εκείνη την περίοδο θεωρούνταν ένα από τα σημαντικότερα ανερχόμενα ταλέντα του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου και όλα έδειχναν ότι το μέλλον του βρισκόταν στη γαλλική πρωτεύουσα.
Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική. Ο Αρτέτα αγωνιζόταν ως δανεικός από την Μπαρτσελόνα και η οριστική μεταγραφή του εξελίχθηκε σε περίπλοκη υπόθεση. Οι Καταλανοί ήταν διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν την παραχώρησή του, όμως η οικονομική κατάσταση της Παρί Σεν Ζερμέν εκείνη την εποχή ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Το διοικητικό καθεστώς του συλλόγου αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα και δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της μεταγραφής.
Την ίδια στιγμή, οι Ρέιντζερς κατέθεσαν μια ιδιαίτερα ελκυστική πρόταση τόσο προς τον παίκτη όσο και προς την Μπαρτσελόνα. Τον Μάρτιο του 2002, ο σκωτσέζικος σύλλογος ανακοίνωσε τη συμφωνία για την απόκτησή του, προκαλώντας αναταράξεις στο εσωτερικό της Παρί.
Η υπόθεση εξελίχθηκε σε αντικείμενο δημόσιας αντιπαράθεσης. Ο τότε πρόεδρος του συλλόγου, Λοράν Περπέ, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκαν την κατάσταση η πλευρά του παίκτη και η Μπαρτσελόνα. Από την άλλη πλευρά, ο Αρτέτα υποστήριξε ότι είχε ενεργήσει με απόλυτη ειλικρίνεια απέναντι στον σύλλογο και ότι ουδέποτε παραπλάνησε τη διοίκηση σχετικά με τις προθέσεις του.
Παρά την πικρή κατάληξη, η σχέση του με την Παρί Σεν Ζερμέν παρέμεινε ιδιαίτερα ζεστή. Ο ίδιος δεν έχασε ποτέ την ευκαιρία να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του προς τον σύλλογο και κυρίως προς τον Λουίς Φερναντέζ, τον άνθρωπο που του άνοιξε την πόρτα του επαγγελματικού ποδοσφαίρου όταν ακόμη βρισκόταν στην αρχή της διαδρομής του.
Περισσότερα από 20 χρόνια αργότερα, η περίοδος εκείνη εξακολουθεί να θεωρείται θεμελιώδης για την εξέλιξή του. Στο Παρίσι ο Μικέλ Αρτέτα δεν αναδείχθηκε απλώς ως ποδοσφαιριστής υψηλού επιπέδου. Εκεί απέκτησε τις εμπειρίες, τις παραστάσεις και τις αρχές που αργότερα θα τον συνόδευαν στην προπονητική του καριέρα. Η γαλλική πρωτεύουσα υπήρξε ο τόπος όπου ο ταλαντούχος έφηβος μετατράπηκε σε ολοκληρωμένο επαγγελματία, θέτοντας τις βάσεις για την πορεία που θα τον οδηγούσε τελικά στις κορυφές του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
