Του Θάνου Σαρρή
Πριν από περίπου έναν χρόνο, το Συμβούλιο της Ευρώπης υπογράμμισε την ανάγκη η Ισπανία να δημιουργήσει ανεξάρτητο σώμα για την καταπολέμηση του ρατσισμού. Η χώρα της Ιβηρικής, μαζί με τον Σαν Μαρίνο αποτελούν τα μοναδικά μέλη του Συμβουλίου που δεν έχουν προχωρήσει ακόμα στην σύσταση ανεξάρτητης επιτροπής, γεγονός, που σύμφωνα με την αναφορά του Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας έχει αντίκτυπο στην ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων, όπως και των παιδιών των Ρομά, στην ισπανική κοινωνία.
Στην Ανδαλουσία, η ψυχή της Αφρικής βρήκε το δικό της σώμα. Η ομάδα Alma de Africa (ψυχή της Αφρικής) με έδρα τη Χερέθ ντε Λα Φροντέρα αγωνίζεται στην τρίτη κατηγορία της περιφέρειας του Κάντιθ και αποτελείται από μετανάστες 12 διαφορετικών εθνικοτήτων. Όπως αναφέρει ο σύλλογος, αποστολή του είναι «να προωθήσει την καλύτερη ζωή των νεαρών Αφρικανών μεταναστών στη Χερέθ και την διαπολιτισμική αρμονία των πολιτών της». Οι προσπάθειες να πάρει επίσημη μορφή ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο του 2014 και τον Μάιο του 2015 η «ψυχή των προσφύγων» ξεκίνησε να αγωνίζεται στα γήπεδα του Κάντιθ. Στο ρόστερ της υπάρχουν πέντε Ισπανοί, οι οποίοι αποκαλούνται χάριν αστεϊσμού στους κόλπους της ομάδας ξένοι. Φυσικά, ζουν και αναπνέουν στα ίδια αποδυτήρια με τους μετανάστες, μοιράζονται τις ίδιες χαρές, τις ίδιες πίκρες.
#Jerez #Deportes Los jugadores del Alma de África presentan una nueva camiseta con los insultos que reciben Vídeo: Vanesa Lobo https://t.co/Pma9KDpgdW pic.twitter.com/AGRZ17grPE
— Diario de Jerez (@diariodejerez) 26 Μαΐου 2019
Κάθε παίκτης κουβαλά και τη δική του ιστορία, το δικό του φορτίο από το μακρύ ταξίδι της αναζήτησης μιας καλύτερης ζωής. Ο Αμπντού, για παράδειγμα, έφυγε από το Καμερούν στα 14 και χρειάστηκε τρία χρόνια να φτάσει στην Ισπανία. Χαρακτηριστική η ιστορία του Έρικ, που ξεκίνησε από ένα πλοιάριο από το Μαρόκο: «Δεν θα το έκανα ξανά για τίποτα στον κόσμο. Έκανα δύο ταξίδια και η αστυνομία με έπιασε. Ξόδεψα πολλά χρήματα και τελικά κατάφερα να περάσω τα σύνορα με 80 ευρώ. Φοβόμουν. Πολλοί φίλοι πέθαναν στο ταξίδι. Ήταν μια απίστευτα άσχημη εμπειρία», λέει στην El Pais. Όπως δείχνουν πολλά παραδείγματα παιδιών που μέσω του ποδοσφαίρου η ένταξή τους στην χώρα υποδοχής έγινε πολύ πιο ομαλή, έτσι κι εκείνοι μέσω της Άλμα αναζήτησαν τη δική τους θέση κάτω από τον καυτό ήλιο της Ανδαλουσίας. «Το ποδόσφαιρο σε βοηθάει να ενταχθείς. Στην Άλμα είμαστε μια οικογένεια. Θα έκανα τα πάντα για αυτή την ομάδα. Το ποδόσφαιρο βοηθάει πολύ», απαντά ο Έρικ. Βγαίνοντας στο γήπεδο με μια μπάλα στα πόδια το πρόσωπό τους θυμάται ξανά το χαμόγελο, για να επιστρέψει όμως στην έκφραση απογοήτευσης και πόνου, όταν ακούγονται τα συνθήματα από τις εξέδρες.
Προβληματισμένοι από τις ρατσιστικές επιθέσεις που δέχονταν στα γήπεδα του Κάντιθ, χωρίς κανείς να επεμβαίνει γι’ αυτό, οι παίκτες της ομάδας αποφάσισαν να στείλουν μόνοι τους ένα πολύ δυνατό μήνυμα. Τύπωσαν έτσι φανέλες με ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς που έχουν κατά καιρούς ακούσει. Η μαϊμού, ο νέγρος, ο σκλάβος, ο πίθηκος, ο μετανάστης χωρίς χαρτιά, ο παράνομος, ο γορίλλας, ο γύφτος και μερικοί ακόμα απόκληροι βγήκαν στο γήπεδο για την τελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος και άφησαν τον κόσμο με ανοιχτό το στόμα.
«Έπαιξα με τη λέξη “μαϊμού” στην πλάτη μου. Το κάναμε για να πούμε σε όλους ότι δεν είμαστε εγκληματίες. Είμαστε άνθρωποι και δεν ενοχλούμε κανέναν. Ακόμα ακούμε αυτές τις προσβολές και μας πληγώνουν, όπως συμβαίνει και με τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές. Πριν από λίγο καιρό ένας παίκτης από τη Γιουβέντους στάθηκε μπροστά από ολόκληρη κερκίδα. Θυμάμαι επίσης ότι ο Ετό ήταν στα πρόθυρα του να σταματήσει το ποδόσφαιρο. Θέλουμε να μας σέβονται. Είμαστε στον 21ο αιώνα και δεν καταλαβαίνω πώς ακόμα μπορούν να υπάρχουν τέτοιες προσβολές. Έχουμε κουραστεί να μην μας σέβονται», είπε από την πλευρά του ο Ερίκ Ζοσουέ Αμάνγκ, ο μέσος της Άλμα που βρίσκεται στην Ισπανία από το 2013.
Ο Αλεχάντρο Μπενίτεθ, ο οποίος εκτελεί χρέη προέδρου στην Άλμα χωρίς κάποιο χρηματικό αντίτιμο, πρόσθεσε: «Έπρεπε να ξεκινήσουμε μια ενημερωτική εκστρατεία, επειδή οι παίκτες μας δέχονται ρατσιστικές προσβολές. Αγενείς άνθρωποι τους κυνηγούν. Είναι μια τρέλα. Θέλουμε επίσης να δείξουμε ότι οι παίκτες μας είναι υπεράνω αυτών των προσβολών, τόσο που τις έβαλαν στο πίσω μέρος της φανέλας τους ώστε όλοι να μπορούν να τις βλέπουν. Είναι μια ανοησία οι αντίπαλοι να προσπαθούν να επηρεάσουν την ομάδα με αυτόν τον τρόπο. Ας δούμε μαζί πώς μπορούμε να τερματίσουμε το πρόβλημα. Είναι αλήθεια ότι η τάση του φαινομένου συνολικά είναι πτωτική, αλλά ας προσπαθήσουμε να τραβήξουμε την προσοχή του κόσμου».
Ο Μπενίτεθ ήταν εκείνος που εμπνεύστηκε την δημιουργία της ομάδας, εκπληρώνοντας με αυτό τον τρόπο και το όραμα της αδερφής του, η οποία σε όλη τη διάρκεια της ζωής της έδινε μάχη κατά του ρατσισμού. Η Χερέθ ντε λα Φροντέρα δεν είχε τις μεταναστευτικές ροές άλλων πόλεων, όμως σταδιακά είδε απελπισμένους ανθρώπους από την Υποσαχάρια Αφρική να περνούν δειλά-δειλά τα σύνορά της και να προσπαθούν να ξεκινήσουν τη ζωή τους από την αρχή. Βλέποντας όλο και περισσότερους πρόσφυγες να συγκεντρώνονται σε σημείο της πόλης και να ξεχνιούνται με το ποδόσφαιρο, αποφάσισε να τους οργανώσει και να τους προσφέρει τις συνθήκες για να το κάνουν οργανωμένα. Όπως γράφει στην ταυτότητα της ομάδας που δημιούργησε, «αυτό είναι ένα πρότζεκτ για την πολυπολιτισμική ένταξη, με το ποδόσφαιρο ως βασικό στοιχείο να βοηθά με την παγκόσμια γλώσσα του, να διευκολύνει την επικοινωνία και να ενισχύει τις αξίες της συνεργασίας στα μέλη της».
«Τι είμαστε; Ομάδα. Τι είμαστε; Οικογένεια! Ποιοι είμαστε; Η Ψυχή της Αφρικής». Το σύνθημα των αποδυτηρίων χάρη στην πρωτοβουλία των παικτών βγήκε όχι μόνο από τα όρια του Κάντιθ, αλλά από την Ισπανία ολόκληρη. Φώλιασε στον μικροσκοπικό εγκέφαλο των ρατσιστών και έδειξε σε όλους πως όταν το μέσο είναι το ποδόσφαιρο, το μήνυμα μπορεί να γίνει πανίσχυρο.
