Του Πολύδωρου Παπαδόπουλου
Το Μουντιάλ της Αμερικής ήταν το μεγαλύτερο πείραμα στην ιστορία της FIFA. Τρεις χώρες διοργάνωσης, 48 εθνικές ομάδες, 104 αγώνες, γεμάτες εξέδρες και οικονομικά μεγέθη που ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο. Για τον Τζάνι Ινφαντίνο, ήταν η διοργάνωση που θα επιβεβαίωνε το μοντέλο του: ένα Μουντιάλ χωρίς όρια, με παγκόσμια εξάπλωση, περισσότερα παιχνίδια και ακόμη μεγαλύτερη εμπορική δύναμη.
Η εικόνα του προέδρου της FIFA δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ στο MetLife Stadium, τη στιγμή που παρέδιδαν το τρόπαιο στον αρχηγό της Ισπανίας, Ρόδρι, έμοιαζε με το απόλυτο στιγμιότυπο μιας εποχής. Ο Ινφαντίνο είχε καταφέρει να μετατρέψει το Παγκόσμιο Κύπελλο σε ένα τεράστιο γεγονός πολύ πέρα από το ποδόσφαιρο. Όμως, πίσω από τα φώτα, η διοργάνωση άφησε πίσω της μια σειρά από ερωτήματα. Και το μεγαλύτερο αφορούσε τη σχέση ανάμεσα στην πολιτική και την παγκόσμια ποδοσφαιρική εξουσία.
Η σκιά της υπόθεσης Μπαλογκάν
Η στιγμή που σημάδεψε το Μουντιάλ ήρθε μετά την αποβολή του Φολαρίν Μπαλογκάν στον αγώνα των ΗΠΑ με τη Βοσνία. Ο Αμερικανός επιθετικός είδε την κόκκινη κάρτα και αρχικά τέθηκε εκτός από το κρίσιμο παιχνίδι των «16» απέναντι στο Βέλγιο. Ωστόσο, η εξέλιξη της υπόθεσης προκάλεσε σεισμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι επικοινώνησε προσωπικά με τον Τζάνι Ινφαντίνο, ζητώντας επανεξέταση της φάσης.
Λίγες ώρες αργότερα, η πειθαρχική επιτροπή της FIFA ανέστειλε την ποινή και ο Μπαλογκάν απέκτησε δικαίωμα συμμετοχής. Η FIFA επέμεινε ότι η διαδικασία ήταν ανεξάρτητη, όμως η χρονική συγκυρία δημιούργησε μια βαριά πολιτική σκιά πάνω από τη διοργάνωση.
Η αντίδραση ήταν άμεση. Η βελγική ομοσπονδία ζήτησε εξηγήσεις, ενώ η UEFA έκανε λόγο για μια απόφαση που άγγιξε τα όρια της θεσμικής αξιοπιστίας. Το γεγονός ότι λίγες ημέρες αργότερα η Αγγλία δεν είδε αντίστοιχη αντιμετώπιση στην περίπτωση αποβολής του Κουάνσα ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη συζήτηση περί δύο μέτρων και δύο σταθμών.
Το μεταναστευτικό ζήτημα στο επίκεντρο
Οι πρώτες εντάσεις είχαν εμφανιστεί πριν καν αρχίσει η διοργάνωση. Ο διαιτητής Ομάρ Αμπντουλκαντίρ Αρτάν, ο οποίος επρόκειτο να γράψει ιστορία ως ο πρώτος διαιτητής από τη Σομαλία σε Παγκόσμιο Κύπελλο, δεν κατάφερε να εισέλθει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά από πολύωρη κράτηση στο αεροδρόμιο του Μαϊάμι, απελάθηκε από τις αμερικανικές αρχές λόγω προβλημάτων στη διαδικασία ελέγχου των στοιχείων του.
Η υπόθεση προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και λίγες ημέρες αργότερα η UEFA τον επέλεξε για τον τελικό του ευρωπαϊκού Super Cup, σε μια κίνηση που θεωρήθηκε ως απάντηση στη μεταχείρισή του.
Δεν ήταν όμως το μοναδικό περιστατικό. Ο αρχηγός του Ιράκ Αϊμέν Χουσεΐν κρατήθηκε για ώρες στο αεροδρόμιο του Σικάγο, ενώ αποστολές όπως του Ουζμπεκιστάν και της Σενεγάλης αντιμετώπισαν αυστηρούς ελέγχους κατά την άφιξή τους στις ΗΠΑ. Η πολιτική διάσταση ήταν εμφανής και στην περίπτωση του Ιράν, το οποίο παρέμεινε στο Μεξικό καθ’ όλη τη διάρκεια της παρουσίας του στη διοργάνωση, εξαιτίας των τεταμένων σχέσεων ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Το μοντέλο Ινφαντίνο: Περισσότερα παιχνίδια, περισσότερη δύναμη
Αγωνιστικά, το Μουντιάλ των 48 ομάδων απέδειξε ότι το νέο μοντέλο μπορεί να λειτουργήσει. Το επίπεδο παρέμεινε υψηλό και η διοργάνωση προσέφερε μεγάλες αναμετρήσεις.
Όμως η επέκταση είχε και το τίμημά της. Περισσότερες ομάδες, περισσότερα παιχνίδια, μεγαλύτερες τηλεοπτικές ανάγκες. Η FIFA αύξησε το προϊόν της, αλλά ταυτόχρονα αύξησε και τις αντιδράσεις γύρω από τη φυσιογνωμία του θεσμού. Οι δύο υποχρεωτικές διακοπές ενυδάτωσης σε κάθε αγώνα, ακόμη και σε παιχνίδια όπου οι συνθήκες δεν το απαιτούσαν, προκάλεσαν έντονη γκρίνια. Πολλοί υποστήριξαν ότι πίσω από την απόφαση κρύβονταν κυρίως εμπορικοί λόγοι, καθώς οι διακοπές δημιουργούσαν επιπλέον τηλεοπτικό χώρο.
Ενδεικτικά, το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο, FOX, που μεταδίδει τους αγώνες του Μουντιάλ στις Ηνωμένες Πολιτείες υπολογίζεται πως θα έχει έσοδα που υπερβαίνουν τα 250 εκατομμύρια δολάρια αποκλειστικά και μόνο από τις διαφημίσεις στα hydration breaks! Την ίδια ώρα στη Γαλλία, ένα διαφημιστικό 20 δευτερολέπτων κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας διακοπής έφτασε να κοστίζει έως και 425.000 ευρώ!
Ακόμη και ο τελικός δεν ξέφυγε από τη λογική του θεάματος. Η συζήτηση γύρω από τη διάρκεια του ημιχρόνου και το μεγάλο μουσικό σόου επιβεβαίωσε ότι το σύγχρονο Μουντιάλ δεν είναι πλέον μόνο ένας ποδοσφαιρικός αγώνας, αλλά ένα παγκόσμιο εμπορικό γεγονός.
Παρά τις αντιδράσεις, ο Τζάνι Ινφαντίνο φεύγει από το Μουντιάλ του 2026 με το ισχυρότερο επιχείρημα στα χέρια του: την οικονομική επιτυχία. Η FIFA αύξησε τα έσοδά της, οι ομοσπονδίες-μέλη απολαμβάνουν μεγαλύτερη χρηματοδότηση και η επιρροή του προέδρου της παγκόσμιας ομοσπονδίας παραμένει ισχυρή. Ο Ινφαντίνο έχει ήδη ανοίξει τη συζήτηση για ακόμη μεγαλύτερη διοργάνωση στο μέλλον, με πιθανό Μουντιάλ 64 ομάδων. Για τους επικριτές του, αυτό αποτελεί απόδειξη ότι η FIFA κυνηγά περισσότερο την ανάπτυξη του προϊόντος παρά την προστασία της παράδοσης. Για τους υποστηρικτές του, είναι η φυσική εξέλιξη ενός αθλήματος που πλέον δεν χωρά στα παλιά του όρια.
Το Μουντιάλ του 2026 θα μείνει στην ιστορία για το ποδόσφαιρο που προσέφερε. Αλλά εξίσου έντονα θα θυμόμαστε και όσα συνέβησαν έξω από τις τέσσερις γραμμές. Γιατί αυτή η διοργάνωση δεν ήταν μόνο η γιορτή του ποδοσφαίρου. Ήταν και η εικόνα μιας FIFA που μεγαλώνει, ισχυροποιείται και συνεχίζει να προκαλεί.
Πηγή: Gazzetta
