Του Δημήτρη Καρύδα
Ο Ανδρέας Μαζαράκης ήταν στα Εξάρχεια από… πάντα! Και θα είναι για πάντα μία από τις πιο όμορφες μορφές που ανέδειξε ποτέ η θρυλική πλατεία.
Ο Ανδρέας, που μας την κοπάνησε ξαφνικά για το μεγάλο ταξίδι, ήταν μια ολάκερη ιστορία από μόνος του. Σε όλα… Έζησε δύο-τρεις ζωές στη μία που πέρασε, πολυπράγμων, πολυσχιδής προσωπικότητα, μα πάνω απ’ όλα ατόφιος και πραγματικός. Τα τελευταία πολλά χρόνια η βραχνή, παράξενη, μπάσα φωνή του γέμιζε τα ερτζιανά με εκπομπές που ο μέσος ακροατής θα χαρακτήριζε «ψαγμένες»…
Το βιογραφικό του Μαζαράκη είναι από μόνο του ένα μυθιστόρημα περιπέτειας, ου μην και επιστημονικής φαντασίας. Γόνος μεσοαστικής οικογένειας, έμπλεξε με την εισαγωγή τροφίμων και τον αδελφό του, που ένα φεγγάρι είχε πολιτευτεί κιόλας με το κόμμα των Φιλελευθέρων του εγγονού του Βενιζέλου. Ο Αντρέας γρήγορα απαρνήθηκε τις οικογενειακές καταβολές και τράβηξε έναν δικό του δρόμο. Είχε φυλακιστεί επί δικτατορίας, αλλά δεν το διαφήμιζε και ποτέ δεν έβαλε ταμπέλα αντιστασιακού στο κούτελό του. Αντιστασιακός και διαφορετικός ήταν ούτως ή άλλως από τη φύση του.
Στα Εξάρχεια ήταν νόμος. Τον λάτρευαν οι πάντες και σε κάθε εμφάνιση στην πλατεία γινόταν χαμός. Ο Αντρέας μπορούσε να μιλήσει το ίδιο άνετα με τους πάντες: τα πρεζάκια, τους θρυλικούς μπίτνικ της εποχής (θα γράψω περισσότερα πιο κάτω), τους απλούς θαμώνες, τους μυστικούς αστυνόμους αλλά και τους αναρχικούς. Στο σπίτι του, που εκτός των άλλων ήταν και μια τεραστίων διαστάσεων βιβλιοθήκη, όπου κυριαρχούσε η αρχαιοελληνική γραμματεία, στην οποία είχε απίστευτη αδυναμία, μπαινόβγαιναν όλοι αυτοί.
Μια φορά, του Αγίου Ανδρέα, στο θρυλικό ρεμπετάδικο όπου έπαιζε και τραγουδούσε ο καλός του φίλος Μπάμπης Τσέρτος, είχε μαζέψει όλους τους φίλους του να το γιορτάσουν. Και ήταν εκεί, δίπλα δίπλα, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης, ο Κίτσος Τεγόπουλος, ο Πουλικάκος, ο αντεξουσιαστής Σκυφτούλης, δύο-τρεις ψηλόβαθμοι αστυνομικοί, συγγραφείς, δημοσιογράφοι και φυσικά άνθρωποι του μπάσκετ. Αλλά και οι καλοί προσωπικοί φίλοι του, οι πραιτωριανοί του Αντρέα, με πρώτο και καλύτερο τον Παρμενίωνα, έναν οδηγό ταξί που μπορούσε να απαγγείλει απέξω την Οδύσσεια! Άλλος κολλητός του φίλος ήταν ο Νίκος Αλέφαντος!
Τα τρία τραπέζια με ετερόκλητους καλεσμένους, δίπλα δίπλα, έμοιαζαν σαν ειρηνευτική ζώνη, μια όαση εκεχειρίας, όπου κανείς δεν έβλεπε πόσο διαφορετικός ήταν σε σχέση με τους υπόλοιπους.
Ο Αστέρας και ο Λώλος
Ο Αντρέας (και ουχί Ανδρέας, για να μην τον μπερδεύουν με τον πολιτικό) είχε, εκτός από παράξενες ετερόκλητες παρέες, και ένα τεράστιο εύρος γνώσεων. Τον πρωτογνώρισα το 1983 στον Φίλαθλο, όπου φυσικά είχε βρεθεί ως προσωπικός φίλος του εκδότη της εφημερίδας, Νίκου Καραγιαννίδη.
Στην αρχή, ο Καραγιαννίδης μού τον σύστησε ως πρόεδρο του Αστέρα Εξαρχείων, ενός τοπικού σωματείου που είχε φτιάξει και συντηρούσε με μεράκι και συνδρομές των φίλων του ο Μαζαράκης.
«Τα πρεζάκια της πλατείας δεν τα σώζεις με λόγια αλλά με κίνητρα. Τους φωνάζω κάθε Κυριακή τζάμπα να βλέπουν ποδόσφαιρο και κάθε Δευτέρα μπάσκετ στου Στρέφη», έλεγε ο Μαζαράκης, που πρόσφερε κοινωνικό έργο στην περιοχή μέχρι κάποια στιγμή που εκνευρίστηκε και εγκατέλειψε την ομάδα-δημιούργημά του πριν από μια εικοσαετία.
Στην ποδοσφαιρική ομάδα είχε για 33 χρόνια τον ίδιο προπονητή. Τον θρυλικό Μιχάλη ή Μάικ Λώλο, που ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στον κύκλο των αναρχικών της πλατείας, παρότι ένα βράδυ είχε δηλώσει στο κέντρο της πλατείας ότι είναι δεξιών φρονημάτων!!! Άλλες αγνές εποχές.
Ο Κυριακάτικος Αποδυτηριάκιας
Στον Φίλαθλο λοιπόν, χωρίς να το ξέρουν πολλοί και χωρίς να έχει πάρει ποτέ τα εύσημα, ο Μαζαράκης έγραφε κάθε Κυριακή, στα ρεπό του Καραγιαννίδη και του μακαρίτη του Καίσαρη, τον «Αποδυτηριάκια». Ένα ασύλληπτο σεντόνι χιλιάδων λέξεων, που πολλές φορές δεν χωρούσε στο μήκος του δίστηλου και συνεχιζόταν με παραπομπές στις… μπροστινές σελίδες της εφημερίδας!
Ήταν η μοναδική στήλη που άρχιζε από την 8η σελίδα μιας εφημερίδας και ολοκληρωνόταν στη δεύτερη ή στην τέταρτη! Εκεί ο Μαζαράκης ξεσάλωνε πραγματικά. Έγραφε για τα πάντα και τους πάντες, σπάνια ασχολιόταν με αθλητικά ζητήματα.
Μπορεί να ξεκινούσε από έναν μύθο του Αισώπου και να κατέληγε στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, σε ένα κουβάρι σκέψεων, απόψεων αλλά και εκφράσεων όπως τα «νταμπαραντουρού της εξουσίας» και «τα στρατεύματα των βαζιβουζούκων». Άνοιγες λεξικό για να διαβάσεις όλο το πόνημα του Αντρέα…
Στο ευρύ κοινό και στον κόσμο εκτός αθλητισμού τον έκανε γνωστό ο Φίλιππος Συρίγος, που τον είχε καλέσει ένα Σάββατο στη θρυλική εκπομπή του στη δημόσια τηλεόραση, η οποία πλαισίωνε έναν αγώνα μπάσκετ της ημέρας. Ήταν τότε που ο Συρίγος όχι μόνο έβαλε το μπάσκετ σε όλα τα σπίτια της χώρας, αλλά γνώρισε και στον κόσμο φυσιογνωμίες όπως ο Μαζαράκης.
Δυστυχώς, με μια πρόχειρη ματιά που έριξα στο YouTube, παρότι βρήκα δεκάδες εμφανίσεις του Μαζαράκη σε διάφορες εκπομπές, δεν πέτυχα κάποιο σωσμένο κομμάτι της συγκεκριμένης.
Παρέα με τους μπίτνικ
Τον Αντρέα τον γνώρισα λοιπόν κοντά στα 20 μου χρόνια, εποχή που σύχναζα σε κλαμπάκια της περιοχής, όπως το Green Door ή το πιο «καθώς πρέπει» μπαρ DaDa, ή έτρωγα στης Ροζαλίας.
Ο Αντρέας όμως μού έδειξε μια άλλη πλατεία, άγνωστη στον πολύ κόσμο. Μια πλατεία που, σε εποχές πνευματικής ένδειας και πενίας, έβραζε από ανθρώπους του πνεύματος που την είχαν κάνει στέκι τους.
Ήταν ο περιβόητος κύκλος των Αθηναίων μπίτνικ, που λάτρευαν τον Αντρέα και μου έδωσε τη μοναδική ευκαιρία να παρακολουθώ κουβέντες, διαφωνίες και καβγάδες μέχρι τελικής πτώσης από κολοσσούς της εποχής, τεράστιους μουσικούς, συγγραφείς ή ποιητές: την Κατερίνα Γώγου, τη Μαρία Μήτσορα, τον Δημήτρη Πουλικάκο, τον Έλληνα Γκίνσμπεργκ Δημήτρη Πούλιο, τον Πάνο Κουτρουμπούση, τον Τεό Ρόμβο, τη Λούλα Αναγνωστάκη, τον Γιώργο Χειμωνά, που δεν αποτελούσαν μια ενιαία συμπαγή παρέα, αλλά διάφορους πυρήνες που είχαν εγκαταλείψει τους υπαρξιστές της Πλάκας και ανέβηκαν στο κέντρο της Αθήνας, που ήταν πιο… επαναστατικό.
Ο Αντρέας μπορούσε να κουβεντιάσει και να σταθεί ίσος πνευματικά απέναντι σε όλους αυτούς που ανέφερα και σε πολλούς ακόμη που μου γνώρισε, αλλά τους έχω ξεχάσει.
Παρότι τα χρόνια που ακολούθησαν χαθήκαμε και η επικοινωνία μας ήταν σπάνια, κρατήσαμε μια ατόφια και ειλικρινή συμπάθεια.
Στην είδηση του θανάτου του ένιωσα ότι έφυγε ολοκληρωτικά και ανεπιστρεπτί ένα μεγάλο και πολύ σημαντικό κομμάτι της μετεφηβικής μου ζωής και ένας άνθρωπος στον οποίο χρωστάω ότι μου μετέδωσε την αγάπη για τη γνώση και το διάβασμα, αλλά ήταν και ο πρώτος που μου εξήγησε γιατί δεν πρέπει να πιστεύω ό,τι διαβάζω στις επίσημες ανακοινώσεις και την ανάγκη να καταλαβαίνω όχι τι λένε, αλλά τι θέλουν να πουν!
Καλό ταξίδι, Αντρίκο…
ΥΓ. 1: Όπως έγραψα και πιο πάνω, ο ηγέτης του αντεξουσιαστικού κινήματος, ο Νώντας Σκυφτούλης, ήταν καλός φίλος του Μαζαράκη. Σημειωτέον ότι ο Σκυφτούλης ποτέ δεν έχει καταδικαστεί έως τώρα στη ζωή του.
Ο Αστέρας Εξαρχείων έδινε κάποια στιγμή ένα κρίσιμο ματς για να ανέβει κατηγορία στο μπάσκετ και ο Μαζαράκης φοβόταν ότι οι αντίπαλοι είχαν… πειράξει τους διαιτητές. Δήλωσε ως έφορο της ομάδας τον Σκυφτούλη και τον έβαλε να καθίσει στον πάγκο της ομάδας δίπλα στον επί δεκαετίες προπονητή του Αστέρα, Άγγελο Κουλουριώτη.
Το ματς πήγε πρίμα, η διαιτησία ήταν πολύ καλή, διότι «με τον Σκυφτούλη να τους λέει καλησπέρα πριν το παιχνίδι, το λύσαμε το πρόβλημα», όπως έλεγε ο Αντρέας.
ΥΓ. 2: Δεν αποδείχθηκε ποτέ, αλλά μου το είχε εξομολογηθεί ο ίδιος. Στις εκλογές της ΕΣΚΑ του 1984, στο ξενοδοχείο Κάραβελ, όταν έγινε αντιληπτό ότι η παράταξη του Μιχάλη Βιντζηλαίου θα έχανε, ξαφνικά έσβησαν τα φώτα! Και όταν άναψαν, έλειπαν από την αίθουσα ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής Αντρέας Μαζαράκης και η… κάλπη, που δεν βρέθηκε ποτέ!
Προφανώς το γεγονός ενέπνευσε τον τότε βουλευτή Ιωαννίνων Λευτέρη Καλογιάννη, που έφυγε από τη Βουλή την άνοιξη του 1985 μαζί με την κάλπη!!!
Πηγή: Sportal
