Ένα καλοκαίρι στην Πιερία χωράει περισσότερα από όσα δείχνει το ημερολόγιο των αγώνων. Στην παραλία του Κορινού στήθηκαν γήπεδα για το τουρνουά beach volley της Κ19. Στο δημαρχείο της Κατερίνης πέρασαν οι πρωταθλητές της πυγμαχίας του ΑΣ «Απολλώνειο», σε μια υποδοχή που για ένα μικρό σωματείο μετράει όσο μια διάκριση. Και το Β’ Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Κατερίνης απέκτησε όνομα: Θεόδωρος Διαμαντόπουλος, ιστορική μορφή του ελληνικού στίβου. Λίγο νωρίτερα, στο Stoiximan Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, ο ολυμπιονίκης του μήκους Μίλτος Τεντόγλου τράβηξε πάνω στον στίβο την προσοχή που το άθλημα σπάνια απολαμβάνει σε χρονιά χωρίς Ολυμπιακούς.
Πίσω από κάθε μία από αυτές τις εικόνες υπάρχει ένα τιμολόγιο. Κάποιος πλήρωσε το πούλμαν, κάποιος την άμμο στα γήπεδα του Κορινού, κάποιος το ρεύμα του κλειστού τον Ιανουάριο. Το ποιος πληρώνει δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Είναι αυτό που κρίνει αν σε δέκα χρόνια η Πιερία θα έχει ακόμη παιδιά που προπονούνται σε στίβο με ταρτάν.
Από πού έρχονται τα χρήματα
Ένα ελληνικό τμήμα στίβου δεν συντηρείται από μία πηγή αλλά από πέντε μικρότερες, καμία από τις οποίες δεν επαρκεί μόνη της.
Η πρώτη είναι η ομοσπονδία. Ο ΣΕΓΑΣ οργανώνει το αγωνιστικό ημερολόγιο, τα πανελλήνια πρωταθλήματα ανά ηλικιακή κατηγορία, τη γραμματεία και τις εθνικές αποστολές, και κατευθύνει πόρους προς τα σωματεία με βάση συμμετοχές και επιδόσεις. Η δεύτερη είναι η πολιτεία, μέσω επιχορηγήσεων προς ομοσπονδίες και αναγνωρισμένα σωματεία. Τα ποσά και τα κριτήρια μεταβάλλονται από χρονιά σε χρονιά, ενώ ο χρονισμός τους σπάνια συμπίπτει με τη στιγμή που ο ταμίας του συλλόγου χρειάζεται πραγματικά τα λεφτά.
Η τρίτη πηγή είναι οι χορηγοί, και εδώ ο στίβος έχει μια ιδιαιτερότητα: ο μεγάλος χορηγός σπάνια πληρώνει τον αθλητή, πληρώνει τη διοργάνωση. Ο τίτλος «Stoiximan Πανελλήνιο Πρωτάθλημα» σημαίνει τηλεοπτική κάλυψη, ηλεκτρονική χρονομέτρηση, γραμματειακή υποστήριξη, έπαθλα και ένα στάδιο σε κατάσταση που αντέχει πανελλήνιο. Χωρίς αυτά, η κορυφαία διοργάνωση της χρονιάς θα παρέμενε εσωτερική υπόθεση για όσους ήδη ξέρουν τα ονόματα.
Η τέταρτη είναι ο δήμος, και είναι η πιο υποτιμημένη. Μια δημοτική αθλητική εγκατάσταση δεν κοστίζει μόνο όταν χτίζεται. Κοστίζει κάθε μήνα σε φωτισμό, θέρμανση, νερό, συντήρηση του ταρτάν, καθαριότητα και φύλαξη. Η πέμπτη πηγή είναι οι γονείς, που καλύπτουν συνδρομές, παπούτσια, στολές, διατροφή και τα μισά ταξίδια της σεζόν.
Τι κοστίζει στ’ αλήθεια μια χρονιά
Ο προϋπολογισμός ενός επαρχιακού τμήματος στίβου δεν πηγαίνει εκεί που φαντάζεται ο έξω κόσμος. Τα βαριά κονδύλια είναι οι μετακινήσεις προς Θεσσαλονίκη, Αθήνα ή Πάτρα για αγώνες που κρατούν ολόκληρο Σαββατοκύριακο και απαιτούν διανυκτέρευση για ανηλίκους και συνοδούς. Ακολουθεί ο εξοπλισμός, από βαλβίδες και εμπόδια μέχρι παπούτσια με καρφιά που αλλάζουν κάθε σεζόν. Έπειτα οι ώρες χρήσης της εγκατάστασης, που μοιράζονται ανάμεσα σε πολλά τμήματα και πολλά αθλήματα. Και τέλος οι αμοιβές των προπονητών, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειονότητα δουλεύουν με καθεστώς μερικής απασχόλησης.
Ο προπονητής είναι και ο πιο εύθραυστος κρίκος της αλυσίδας. Όποιος φεύγει για μια σταθερή δουλειά σε άλλη πόλη παίρνει μαζί του δέκα χρόνια εμπειρίας και, συνήθως, μισό τμήμα παιδιών.
Πέντε πράγματα που αξίζει να ξέρει κάθε γονέας για τα χρήματα στον αθλητισμό
-
Ο χορηγός καλύπτει τη γιορτή, ο δήμος την καθημερινότητα. Το πανελλήνιο πρωτάθλημα γίνεται μία φορά τον χρόνο· η προπόνηση της Τρίτης γίνεται σαράντα εβδομάδες.
-
Ο εθελοντισμός είναι το αόρατο κονδύλι. Γονείς-συνοδοί, κριτές, άνθρωποι που ανοίγουν και κλείνουν το γήπεδο. Αν κοστολογηθεί, σε πολλά σωματεία ξεπερνά κάθε επιχορήγηση.
-
Μια εγκατάσταση που κλείνει κοστίζει περισσότερο από ό,τι δείχνει το έργο. Οι μήνες χωρίς στίβο δεν επιστρέφονται στα παιδιά που στο μεταξύ επέλεξαν άλλο άθλημα ή τίποτα.
-
Ο πρωταθλητής επιστρέφει την επένδυση σε εγγραφές. Ένας ολυμπιονίκης σε τηλεοπτική μετάδοση γεμίζει τμήματα σε όλη τη χώρα, και μετά χρειάζονται προπονητές να τα κρατήσουν.
-
Το όνομα σε μια πρόσοψη είναι λογιστικά δωρεάν και θεσμικά ακριβό. Η ονομασία του Β’ Δημοτικού Αθλητικού Κέντρου δεν προσθέτει ευρώ στο ταμείο, δηλώνει όμως ότι η πόλη θυμάται ποιος έχτισε τη σχολή της.
Γιατί ένα πανελλήνιο πρωτάθλημα φέρει εταιρικό όνομα
Η ονομασία «Stoiximan Πανελλήνιο Πρωτάθλημα» δεν είναι μόνο εμπορική συμφωνία, είναι και νομικό γεγονός. Στην Ελλάδα την αγορά τυχερών παιγνίων εποπτεύει η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), και δικαίωμα να διαφημιστεί ή να χορηγήσει αθλητική διοργάνωση έχει μόνο εταιρεία με ενεργή άδεια. Η Stoiximan ανήκει στον ελληνικό όμιλο Kaizen Gaming, λειτουργεί μέσω της Kaizen Gaming International Ltd, βρίσκεται στην αγορά από το 2012 και κατέχει τις άδειες HGC-000009-LH για το στοίχημα (Τύπου 1) και HGC-000010-LH για τα λοιπά διαδικτυακά παίγνια (Τύπου 2), με Έλληνες κρουπιέρηδες στο ζωντανό σκέλος και αποσύρσεις που ολοκληρώνονται συνήθως σε 24 έως 48 ώρες.
Η άδεια συνοδεύεται από υποχρεώσεις: ταυτοποίηση ηλικίας στα 21 έτη, όχι στα 18 όπως συχνά θεωρείται, όρια κατάθεσης και συνεδρίας που ορίζει ο ίδιος ο χρήστης, σύνδεση με το Μητρώο Αυτοαποκλεισμένων της ΕΕΕΠ και υποχρεωτική αναγραφή της γραμμής βοήθειας σε κάθε επικοινωνία. Αυτά είναι στοιχεία που ελέγχονται ένα προς ένα, γι’ αυτό και η εξειδικευμένη αρθρογραφία τα καταγράφει: ποιοι πάροχοι έχουν ενεργή άδεια, με ποιον αριθμό και υπό ποιους όρους είναι πληροφορία διασταυρώσιμη με τα μητρώα του ρυθμιστή.
Η ίδια λογική ισχύει και για τον απλό φίλαθλο που βλέπει το λογότυπο σε ένα σκάμμα. Το στοίχημα και τα διαδικτυακά παίγνια είναι ψυχαγωγία με ποσό που ορίζεται πριν ανοίξει η οθόνη, όχι μέθοδος να καλυφθεί ένας λογαριασμός. Όποιος αντιληφθεί ότι το όριο έχει αρχίσει να μετακινείται, μπορεί να καλέσει τη γραμμή 1114 του ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ, ανώνυμα και χωρίς χρέωση.
Τι μπορεί να κάνει μια πόλη σαν την Κατερίνη
Τρία πράγματα, και κανένα δεν απαιτεί εθνικό νομοσχέδιο. Πρώτον, διαφάνεια στις ώρες χρήσης των δημοτικών εγκαταστάσεων: ποιο τμήμα παίρνει ποιο δίωρο και με ποιο κριτήριο. Δεύτερον, συνέχεια στη συντήρηση, ώστε το ταρτάν να μη φτάνει στο σημείο της ολικής ανακατασκευής. Τρίτον, στήριξη των προπονητικών θέσεων, γιατί ο στίβος δεν χάνεται όταν λείπουν τα ταλέντα αλλά όταν φεύγουν οι άνθρωποι που τα βλέπουν πρώτοι.
Η πινακίδα με το όνομα του Θεόδωρου Διαμαντόπουλου δεν είναι το τέλος μιας διαδικασίας. Είναι υπόσχεση προς τα παιδιά που θα περνούν από κάτω κάθε απόγευμα, και υποσχέσεις σαν αυτή τηρούνται με προϋπολογισμό, όχι με τελετές.
