Το φετινό Μουντιάλ επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά την αγωνιστική υπεροχή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Με τρεις από τις τέσσερις ομάδες των ημιτελικών να προέρχονται από την UEFA –Γαλλία, Ισπανία και Αγγλία– η Ευρώπη διατηρεί ποσοστό εκπροσώπησης 75% στην τελική φάση της διοργάνωσης. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η Αργεντινή, η οποία υπερασπίζεται τον τίτλο που κατέκτησε στο Κατάρ το 2022 και αποτελεί το τελευταίο εμπόδιο απέναντι σε μία ακόμη ευρωπαϊκή κυριαρχία.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί συγκυρία. Αντιθέτως, είναι η φυσική συνέχεια μιας τάσης που διαμορφώνεται εδώ και δύο δεκαετίες. Από το 2006 έως σήμερα, οι ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες έχουν κυριαρχήσει σχεδόν απόλυτα στις τελευταίες φάσεις των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Το 2006 οι τέσσερις ημιφιναλίστ ήταν όλες ευρωπαίες (Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία και Πορτογαλία), το ίδιο συνέβη και το 2018 (Γαλλία, Κροατία, Αγγλία και Βέλγιο), ενώ το 2026 η μοναδική ομάδα που απέτρεψε την επανάληψη αυτού του σεναρίου είναι η Αργεντινή.
Εάν η Αγγλία αποκλείσει την ομάδα του Λιονέλ Μέσι, τότε ο τελικός του Μουντιάλ θα είναι αποκλειστικά ευρωπαϊκή υπόθεση για τέταρτη φορά στις έξι τελευταίες διοργανώσεις. Η Ευρώπη έχει ήδη εξασφαλίσει έναν φιναλίστ μέσω του ζευγαριού Ισπανία-Γαλλία και βρίσκεται μία νίκη μακριά από ακόμη έναν τίτλο.
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν την κυριαρχία
Η ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου αποτυπώνει ξεκάθαρα τη διαφορά δυναμικής. Από το πρώτο Μουντιάλ του 1930 μέχρι σήμερα έχουν διεξαχθεί 23 διοργανώσεις. Συνολικά, οι ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες έχουν καταγράψει 65 παρουσίες σε ημιτελικούς, ποσοστό που ξεπερνά το 70% του συνόλου.
Η Νότια Αμερική ακολουθεί με 24 συμμετοχές, οι περισσότερες εκ των οποίων ανήκουν στις παραδοσιακές δυνάμεις, Βραζιλία, Αργεντινή και Ουρουγουάη. Η Αφρική έχει μόλις μία παρουσία, εκείνη του Μαρόκου το 2022, η Ασία μία με τη Νότια Κορέα το 2002 και η Βόρεια Αμερική μία, με τις Ηνωμένες Πολιτείες το μακρινό 1930.
Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι, παρά τη συνεχή επέκταση της διοργάνωσης και τη μεγαλύτερη εκπροσώπηση όλων των ηπείρων, η πραγματική μάχη για τον τίτλο εξακολουθεί να διεξάγεται σχεδόν αποκλειστικά ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Νότια Αμερική.
Το νέο φορμάτ δεν άλλαξε τις ισορροπίες
Η FIFA επέκτεινε το Μουντιάλ σε 48 ομάδες, επιδιώκοντας μεγαλύτερη γεωγραφική εκπροσώπηση και περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρότερες ποδοσφαιρικές δυνάμεις.
Στην πρώτη φάση της διοργάνωσης, η Αφρική εντυπωσίασε παρουσιάζοντας το υψηλότερο ποσοστό πρόκρισης, ενώ αρκετές ασιατικές και βορειοαμερικανικές ομάδες εμφανίστηκαν ανταγωνιστικές.
Ωστόσο, όταν ξεκίνησαν οι αγώνες νοκ άουτ, η εικόνα άλλαξε ριζικά. Οι περισσότερες εκπλήξεις εξαφανίστηκαν και η ποιότητα των ευρωπαϊκών ομάδων έκανε τη διαφορά. Η UEFA έφτασε να εκπροσωπείται από έξι ομάδες στα προημιτελικά και διατήρησε τρεις στους τέσσερις ημιφιναλίστ. Η Γαλλία απέκλεισε το Μαρόκο, η Ισπανία άφησε εκτός το Βέλγιο και η Αγγλία τη Νορβηγία, ενώ μόνο η Αργεντινή κατάφερε να «σπάσει» την ευρωπαϊκή αλυσίδα αποκλείοντας την Ελβετία.
Μήπως η UEFA δικαιούται περισσότερες θέσεις; Η εικόνα αυτή έχει ανοίξει ξανά τη συζήτηση γύρω από την κατανομή των εισιτηρίων για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2030.
Στο Μουντιάλ του 2026 η Ευρώπη διαθέτει 16 θέσεις από τις 48 της τελικής φάσης. Πολλοί θεωρούν ότι ο αριθμός αυτός δεν αντανακλά πλέον την πραγματική αγωνιστική ισχύ της ηπείρου. Το επιχείρημα είναι απλό.
Οι τρεις από τις τέσσερις καλύτερες ομάδες του κόσμου προέρχονται από την UEFA, ενώ αρκετές ακόμη ευρωπαϊκές εθνικές, όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία ή η Δανία, διαθέτουν επίπεδο αντίστοιχο ή ανώτερο από αρκετές ομάδες που προκρίνονται ευκολότερα από άλλες συνομοσπονδίες.
Η UEFA θα πρέπει να ζητήσει την αύξηση των θέσεών της σε τουλάχιστον 18 για το Μουντιάλ του 2030, υποστηρίζοντας ότι η κατανομή των εισιτηρίων οφείλει να βασίζεται περισσότερο στην αγωνιστική ποιότητα και λιγότερο στη γεωγραφική ισορροπία.
Από την άλλη πλευρά, η FIFA έχει διαφορετικές προτεραιότητες. Η παγκόσμια ανάπτυξη του ποδοσφαίρου αποτελεί βασικό στόχο της και η αύξηση των θέσεων για την Αφρική, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική εξυπηρετεί την ενίσχυση του αθλήματος σε νέες αγορές.
Ένα Παγκόσμιο Κύπελλο δεν αποτελεί μόνο αθλητικό γεγονός αλλά και εργαλείο ανάπτυξης, εμπορικής επέκτασης και γεωπολιτικής επιρροής. Για τον λόγο αυτό, η FIFA δύσκολα θα προχωρήσει σε σημαντική ενίσχυση της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης, ακόμη και αν τα αγωνιστικά δεδομένα φαίνεται να τη δικαιολογούν.
Πηγή: Gazzetta
