Του Πολύδωρου Παπαδόπουλου
«Έστειλα το αεροπλάνο μου για τον Τζολάκη. Θέλουμε να τον φέρουμε στην Κωνσταντινούπολη απόψε». Με αυτή τη φράση, ο Ατζούν Ιλιτζαλί επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί: γρήγορα, αποφασιστικά και μακριά από τα συνηθισμένα. Ο ιδιοκτήτης της Χαλ δεν αντιμετωπίζει τις μεγάλες κινήσεις μόνο ως οικονομικές αποφάσεις, αλλά ως ιστορίες που πρέπει να δημιουργούν ενθουσιασμό γύρω από έναν σύλλογο.
Η απόκτηση του Κωνσταντή Τζολάκη αποτελεί τη μεγαλύτερη μεταγραφική επένδυση στην ιστορία της Χαλ, με τον αγγλικό σύλλογο να δαπανά 20 εκατομμύρια ευρώ για έναν τερματοφύλακα που ο Τούρκος επιχειρηματίας θεωρεί ικανό να αποτελέσει σημείο αναφοράς για το μέλλον της ομάδας.
Πίσω όμως από αυτή την κίνηση δεν βρίσκεται απλώς ένας ιδιοκτήτης που θέλει να ενισχύσει το ρόστερ του. Βρίσκεται ένας άνθρωπος που έχει περάσει από διαδρομές τις οποίες δύσκολα θα φανταζόταν κάποιος όταν, στα 24 του χρόνια, βρισκόταν χωρίς χρήματα, χωρίς δουλειά και χωρίς ξεκάθαρη προοπτική.
Σήμερα, ο Ατζούν Ιλιτζαλί βρίσκεται ανάμεσα στους ιδιοκτήτες συλλόγων του αγγλικού ποδοσφαίρου, σε έναν χώρο όπου κυριαρχούν δισεκατομμυριούχοι επενδυτές, διεθνή funds και επιχειρηματικοί κολοσσοί. Δεν είναι ο πλουσιότερος από αυτούς. Είναι όμως ένας από τους πιο ιδιαίτερους.
Η φράση που συνοδεύει τη φιλοσοφία του στα social media είναι χαρακτηριστική: «Η ζωή είναι ένα λούνα παρκ».
Η τραγωδία που άλλαξε τη ζωή του
Ο Ατζούν Ιλιτζαλί γεννήθηκε στην Αδριανούπολη της Τουρκίας, σε μια οικογένεια χωρίς μεγάλη οικονομική άνεση. Ο πατέρας του διατηρούσε μια μικρή εμπορική επιχείρηση και τα χρήματα δεν περίσσευαν. Το να παρακολουθεί από κοντά την αγαπημένη του Φενέρμπαχτσε στο γήπεδο ήταν δύσκολο οικονομικά.
Από μικρός, ωστόσο, είχε ένα στοιχείο που αργότερα θα αποτελούσε το μεγαλύτερο όπλο του: την ικανότητα να επικοινωνεί με τους ανθρώπους και να κερδίζει την προσοχή τους. Σπούδασε ξένες γλώσσες, όμως δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Η ζωή του άλλαξε δραματικά σε πολύ νεαρή ηλικία.
Στα 19 του χρόνια παντρεύτηκε και λίγο αργότερα έγινε πατέρας. Ενώ ο ίδιος και η σύζυγός του ήταν φοιτητές, την οικονομική στήριξη της οικογένειας είχε αναλάβει ο πατέρας του. Τότε ήρθε η μεγαλύτερη δοκιμασία της ζωής του. Ένα τροχαίο δυστύχημα στο οποίο επέβαιναν οι γονείς του και η μικρή του κόρη είχε τραγικές συνέπειες. Οι γονείς του έχασαν τη ζωή τους, ενώ η κόρη του υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς, με 18 κατάγματα.
Ο ίδιος δεν βρισκόταν στο αυτοκίνητο την τελευταία στιγμή, καθώς μια υποχρέωση τον είχε κρατήσει πίσω. Η απώλεια αυτή τον διέλυσε ψυχολογικά. Για περίπου έναν χρόνο απομονώθηκε από τον κόσμο, έφυγε από την καθημερινότητα και τελικά οδηγήθηκε και στο διαζύγιο.
Όμως οι δυσκολίες δεν σταμάτησαν εκεί. Λίγα χρόνια αργότερα, ένα δεύτερο σοβαρό τροχαίο ήρθε να τον χτυπήσει ξανά. Αυτή τη φορά επέζησε ο ίδιος, όμως έχασε τον καλύτερό του φίλο που βρισκόταν μαζί του στο όχημα.Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα είχε χάσει την οικογένειά του, είχε περάσει μια βαθιά προσωπική κρίση και έπρεπε να ξαναχτίσει τη ζωή του από την αρχή.
Από την αποτυχία στην πρώτη ευκαιρία
Με τα χρήματα που είχαν αφήσει οι γονείς του προσπάθησε να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση. Το 1995 άνοιξε ένα κατάστημα με τζιν στην Κωνσταντινούπολη, όμως το εγχείρημα απέτυχε και έκλεισε σύντομα.
Η δεύτερη προσπάθεια ήταν επίσης ανεπιτυχής. Ένα κατάστημα ρούχων δεν κατάφερε να σταθεί οικονομικά και στα 24 του χρόνια ο Ιλιτζαλί βρέθηκε χωρίς σταθερό εισόδημα και χωρίς σχέδιο για το μέλλον. Η αλλαγή ήρθε σχεδόν τυχαία. Καθώς πήγαινε προς το αεροδρόμιο με έναν φίλο του, πέρασε έξω από τις εγκαταστάσεις του Show TV. Εκεί πληροφορήθηκε ότι ένας παλιός του φίλος, ο Γκιοκτούγ Σεβίντσλι, εργαζόταν στο αθλητικό τμήμα του σταθμού.
Ξεκίνησε ως ρεπόρτερ της Μπεσίκτας και γρήγορα άρχισε να ξεχωρίζει. Είχε την ικανότητα να κεντρίζει τους τηλεθεατές, να πλησιάζει τους πρωταγωνιστές και να μετατρέπει μια απλή είδηση σε… ιστορία. Η τηλεόραση μόλις είχε ανοίξει την πόρτα. Και ο Ατζούν Ιλιτζαλί ήταν έτοιμος να τη μετατρέψει σε αυτοκρατορία.
Από το Show TV στην Acun Medya και το ποδοσφαιρικό όραμα
Η παρουσία του στο Show TV ήταν μόνο η αρχή. Ο Ατζούν κατάλαβε γρήγορα ότι η δύναμή του δεν βρισκόταν μόνο στη δημοσιογραφία, αλλά στην ικανότητά του να δημιουργεί περιεχόμενο που κρατούσε το κοινό καθηλωμένο. Το 2002 έκανε το μεγάλο βήμα με το «Acun Firarda», ένα ταξιδιωτικό και ψυχαγωγικό πρόγραμμα στο οποίο ο ίδιος ήταν παρουσιαστής και παραγωγός. Η ιδέα ήταν διαφορετική για την εποχή: ο Ιλιτζαλί ταξίδευε σε χώρες του κόσμου, γνώριζε ανθρώπους, παρουσίαζε πολιτισμούς και συνδύαζε την ενημέρωση με την ψυχαγωγία.
Η εκπομπή γνώρισε μεγάλη επιτυχία και τον μετέτρεψε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της τουρκικής τηλεόρασης. Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι του έδωσε την αυτοπεποίθηση να περάσει από τον ρόλο του παρουσιαστή σε εκείνον του παραγωγού. Το επόμενο βήμα ήταν η ίδρυση της Acun Medya, της εταιρείας παραγωγής που θα αποτελούσε το θεμέλιο της επιχειρηματικής του αυτοκρατορίας.
Η φιλοσοφία του ήταν ξεκάθαρη: να εντοπίζει επιτυχημένα διεθνή τηλεοπτικά φορμάτ, να τα προσαρμόζει στις ανάγκες του κάθε κοινού και να τα μετατρέπει σε μεγάλες παραγωγές. Μέσα από την Acun Medya απέκτησε τα δικαιώματα και δημιούργησε εκδοχές δημοφιλών προγραμμάτων όπως το «Survivor», το «The Voice» και το «MasterChef», ενώ παράλληλα ανέπτυξε δικά του πρότζεκτ που ταξίδεψαν σε πολλές χώρες.
Ο Ιλιτζαλί δεν λειτουργούσε απλώς ως επιχειρηματίας. Ήθελε να βρίσκεται μέσα στις παραγωγές, να καταλαβαίνει το κοινό και να διατηρεί προσωπική σχέση με τους ανθρώπους που παρακολουθούσαν τα προγράμματά του.
«Δεν κάνω χρήματα επειδή κυνηγάω τα χρήματα. Τα κάνω επειδή κυνηγάω την επιτυχία», έχει δηλώσει, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τις επιχειρήσεις.
Η επιτυχία του στον χώρο των media τον οδήγησε σε τεράστιες επενδύσεις. Δημιούργησε τηλεοπτικά στούντιο σε διαφορετικές χώρες, απέκτησε τηλεοπτικούς σταθμούς, ενώ επέκτεινε τη δραστηριότητά του και στον ψηφιακό χώρο με τη δημιουργία της πλατφόρμας Exxen.
Η σχέση του με τον αθλητισμό, όμως, δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει. Το ποδόσφαιρο παρέμενε το μεγάλο του πάθος και η ιδέα να αποκτήσει έναν ευρωπαϊκό σύλλογο άρχισε σταδιακά να παίρνει μορφή.
Η επιλογή της Χαλ Σίτι και η διαφορετική προσέγγιση
Πριν καταλήξει στη Χαλ, ο Ατζούν Ιλιτζαλί εξέτασε διάφορες ποδοσφαιρικές περιπτώσεις. Ήθελε έναν σύλλογο που θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για ένα μεγαλύτερο σχέδιο και όχι απλώς μια επένδυση οικονομικού χαρακτήρα. Το 2011, η φορολογική δήλωση εισοδήματος άγγιξε τα 2.836.191, όμως εννέα χρόνια (2020-2021) αργότερα κατάφερε να αγοράσει έναν αγγλικό ποδοσφαιρικό σύλλογο. Το λες και… success story!
Η Χαλ βρισκόταν σε μια δύσκολη περίοδο. Ο σύλλογος είχε απομακρυνθεί από τον κόσμο του, οι φίλαθλοι ήταν απογοητευμένοι από την προηγούμενη διοίκηση και υπήρχε ανάγκη για μια νέα αρχή. Ο Ιλιτζαλί είδε κάτι διαφορετικό. Δεν αγόρασε απλώς μια ποδοσφαιρική ομάδα. Είδε έναν οργανισμό που μπορούσε να επανασυνδεθεί με την πόλη του και να δημιουργήσει ένα νέο μοντέλο λειτουργίας. Από την πρώτη ημέρα προσπάθησε να βρίσκεται κοντά στην ομάδα. Δεν επέλεξε τον ρόλο του απόμακρου ιδιοκτήτη που εμφανίζεται μόνο στις σημαντικές στιγμές.
Ταξίδεψε, συνομίλησε με ανθρώπους του συλλόγου, συμμετείχε στις αποφάσεις και θέλησε να έχει άμεση επαφή με τους φιλάθλους. Η λογική του ήταν διαφορετική από εκείνη πολλών σύγχρονων επενδυτών. Γι’ αυτό και έδωσε έμφαση στην προσέγγιση του κόσμου. Στήριξε δράσεις για τις οικογένειες, προσπάθησε να κάνει το γήπεδο πιο προσιτό και δημιούργησε την αίσθηση ότι οι φίλαθλοι αποτελούν μέρος της νέας εποχής της ομάδας.
Η επιχειρηματική του εμπειρία από την τηλεόραση μεταφέρθηκε και στο ποδόσφαιρο. Όπως γνώριζε ότι μια τηλεοπτική παραγωγή χρειάζεται ιστορία για να πετύχει, έτσι αντιλήφθηκε ότι και ένας ποδοσφαιρικός σύλλογος χρειάζεται ταυτότητα.
Αλλαξε τον τρόπο επικοινωνίας των μεταγραφών
Ένα από τα στοιχεία που έκαναν τον Ατζούν Ιλιτζαλί να ξεχωρίσει ήταν ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε την επικοινωνία γύρω από τις μεταγραφές. Στο ποδόσφαιρο οι φήμες αποτελούν καθημερινότητα. Ονόματα παικτών, υποτιθέμενες συμφωνίες και σενάρια κυριαρχούν στα μέσα ενημέρωσης, πολλές φορές χωρίς βάση. Ο Ιλιτζαλί αποφάσισε να κινηθεί διαφορετικά.
Ενοχλημένος από δημοσιεύματα που παρουσίαζαν ανύπαρκτες κινήσεις της Χαλ, επέλεξε να μιλήσει απευθείας στους φιλάθλους μέσω των κοινωνικών δικτύων. Δημοσίευσε πληροφορίες για τη μεταγραφική δραστηριότητα της ομάδας, έδωσε στοιχεία για παίκτες που βρίσκονταν κοντά στον σύλλογο και μετέτρεψε τη διαδικασία σε ένα παιχνίδι επικοινωνίας.
Η αντίδραση ήταν άμεση. Οι φίλαθλοι προσπάθησαν να αποκωδικοποιήσουν τα στοιχεία, τα social media γέμισαν σχόλια και η Χαλ βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης.
Για έναν άνθρωπο που είχε περάσει ολόκληρη την καριέρα του δημιουργώντας περιεχόμενο και τραβώντας την προσοχή του κοινού, η κίνηση αυτή ήταν απολύτως φυσιολογική. Ο Ιλιτζαλί ήξερε καλα πως η επιτυχία δεν χτίζεται μόνο μέσα στο γήπεδο, αλλά και γύρω από αυτό.
Το ποδοσφαιρικό δίκτυο του Ατζούν Ιλιτζαλί
Η Χαλ αποτελεί το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό εγχείρημα του Ατζούν Ιλιτζαλί, όμως δεν ήταν η πρώτη του επαφή με την ιδιοκτησία και τη διοίκηση συλλόγων.
Πριν φτάσει στην Αγγλία, ο Τούρκος επιχειρηματίας είχε ήδη ξεκινήσει να εξερευνά τον χώρο του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, αναζητώντας ένα μοντέλο που θα συνδύαζε την ανάπτυξη ταλέντων, τη διεθνή συνεργασία και τη δημιουργία υπεραξίας.
Η πρώτη του απόπειρα ήρθε στην Ολλανδία. Το 2020 απέκτησε συμμετοχή στη Φορτούνα Σιτάρντ, έναν σύλλογο που αγωνιζόταν στην Eredivisie. Η ιδέα πίσω από την επένδυση ήταν να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου νεαροί ποδοσφαιριστές θα μπορούσαν να εξελιχθούν και στη συνέχεια να αποτελέσουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία για την ομάδα.
Η συνεργασία, ωστόσο, δεν κράτησε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το 2021 αποχώρησε, καθώς οι φιλοδοξίες του είχαν πλέον στραφεί προς ένα μεγαλύτερο πρότζεκτ.
Η επόμενη κίνηση έγινε στην Ιρλανδία. Το 2023 απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της Σέλμπουρν, σε μια προσπάθεια να διευρύνει την παρουσία του στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Η λογική παρέμενε η ίδια: η δημιουργία ενός δικτύου συλλόγων που θα μπορούσαν να λειτουργούν συμπληρωματικά, προσφέροντας ευκαιρίες σε παίκτες και δημιουργώντας νέες αγορές.
Η παρουσία του στην ομάδα, όμως, ήταν σύντομη και τελικά αποχώρησε από τον έλεγχο του συλλόγου. Παράλληλα, το όνομά του συνδέθηκε με τη Μάριμπορ της Σλοβενίας, έναν από τους ιστορικότερους συλλόγους της χώρας.
Στην Τουρκία, ο Ιλιτζαλί είχε επίσης έντονη παρουσία στη Φενέρμπαχτσε, τον σύλλογο που υποστήριζε από μικρός. Δεν υπήρξε ιδιοκτήτης, όμως ανέλαβε ενεργό διοικητικό ρόλο ως αντιπρόεδρος, αποκτώντας ακόμη μεγαλύτερη εμπειρία στη λειτουργία ενός μεγάλου ποδοσφαιρικού οργανισμού.
Πηγή: Gazzetta
