Αλόνζο Μούρνινγκ: Όσο «Ζο», ελπίζω

Του Παύλου Δεπόλλα

To σοκ, η άρνηση. Ο θυμός. Η διαπραγμάτευση. Η κατάθλιψη. Η αποδοχή.

Τα πέντε στάδια του πένθους, σύμφωνα με την Ελβετίδα ψυχίατρο, Ελίζαμπεθ Κίμπλερ-Ρος. Ο Αλόνζο Μούρνινγκ, του οποίου το επίθετο σημαίνει αυτό ακριβώς (mourning=πένθος), πέρασε από όλη την γκάμα συναισθημάτων και αντιδράσεων, χωρίς να χρειαστεί να πεθάνει κάποιος. Άλλωστε αν ήταν κάποιος να φύγει από τη ζωή, ήταν ο ίδιος.

Ένας μπασκετμπολίστας που τα είχε όλα. Στον υπερθετικό βαθμό. Ταλέντο, φήμη, λεφτά, επιτυχίες στο ΝΒΑ και με την Εθνική του. Που είχε όμως και μία πολύ σοβαρή νεφρική πάθηση, στο πικ της καριέρας του.

Διέτρεξε σχετικά γρήγορα τα παραπάνω στάδια, έζησε και ένα έκτο μετά την αποδοχή. Την αποθέωση. Γύρισε στους Μαϊάμι Χιτ, όχι ως σούπερ σταρ αλλά ως ρολίστας. Όχι ως το πρόσωπο του franchise αλλά ως συμπληρωματικό κομμάτι. Και τότε ακριβώς πήρε και το μοναδικό πράγμα που του έλειπε. Τον τίτλο του ΝΒΑ.

Έχοντας περάσει όμως το συγκεκριμένο λούκι με την υγεία του, λίγο τον ενδιέφερε να βάλει ένα χρυσό δαχτυλίδι. Του έκατσε, αφότου βέβαια έβαλε και ο ίδιος το χεράκι του (ή μάλλον τη χερούκλα του), διότι και στη δύση της καριέρας του παρέμενε μία χρησιμότατη μονάδα. Κάνοντας σε μικρότερες χρονικές δόσεις αυτά που τον ανέδειξαν κάποτε το μεγαλύτερο prospect της εποχής του.

Καλάθια, ριμπάουντ, πάνω απ’ όλα κοψίματα. Πολλά κοψίματα. Ένας από τους κορυφαίους μπλοκέρ όλων των εποχών, μία απροσπέλαστη παρουσία αμυντικά, η οποία ταυτόχρονα κατέγραψε έξι διαφορετικές σεζόν με περισσότερους από 20 πόντους μέσο όρο.

Γνωστός και ως «Ζο», έκανε μεγάλους τους Χιτ και τους παρέδωσε στη γενιά του Ντουέιν Γουέιντ, ώστε μαζί και με τον ίδιο να έρθει και ο πρώτος τίτλος. Να έρθει πιο μετά κι ο ΛεΜπρον Τζέιμς. Και άλλα Πρωταθλήματα και άλλοι μεγάλοι παίκτες και άλλοι επικοί τσακωμοί μέσα στις τέσσερεις γραμμές…

Διπλή αγάπη με καθυστέρηση

Παράδοξη η ανατροφή του. Όταν χώρισαν οι γονείς του, αυτός δεν πήγε ούτε με τον μηχανικό Αλόνζο Μούρνινγκ Σίνιορ να μείνει ούτε με τη μάρτυρα του Ιεχωβά, Τζούλια. Γεννηθείς στις 8 Φεβρουαρίου 1970 στο Τσέζαπικ της Βιρτζίνια, με τους υγρότοπους και τα προστατευόμενα δάση ελάχιστα μέσα από τα παράλια του Ατλαντικού, έμεινε στα ίδια μέρη. Mαζί με την κυρία Φάνι Θριτ.

Μετά από αμέτρητα σούρτα-φέρτα με ψυχολόγους και πρόνοιες (sic), ζήτησε ο ίδιος να βρει σπιτικό στης συνταξιούχου δασκάλας, η οποία ανέλαβε ανάδοχη μητέρα του. Έτσι θα μπορούσε να περνάει και τον ίδιο ακριβώς χρόνο με τους βιολογικούς του γονείς. Για παιδί προεφηβικής ηλικίας, καλά το πήρε.

Η κυρα-Φάνι είχε μεγαλώσει δεκάδες άλλα παιδιά, αλλά η αγάπη και η προσοχή της περίσσευαν και για τον πανύψηλο γιόκα που της προέκυψε. Στα 13 του ήταν ήδη 1.95μ. ο Αλόνζο Μούρνινγκ Τζούνιορ, μα το μυαλό του το είχε μονάχα στο φούτμπολ. Προπονήσεις στην σχολική ομάδα, παρακολούθηση αγώνων NFL στην τηλεόραση -έστω αποσπασμάτων, διότι πού λεφτά για συνδρομητικά κανάλια…

Έτσι είχε μάθει. Με αφίσες στο δωμάτιο, κολάζ με τα ινδάλματά του ακόμα και πάνω στον σκουπιδοτενεκέ του πρώτου σπιτιού του, πριν το διαζύγιο και τη μετακόμιση. Άργησε, αλλά κατάλαβε ότι με τέτοιο μπόι δεν θα φτουρήσει στο αγαπημένο του άθλημα. Ούτε παπούτσια που να του κάνουν δεν έβρισκε.

Μπάσκετ λοιπόν στο Ίντιαν Ρίβερ της ιδιαίτερης πατρίδας του και μέσα σε δύο χρόνια το όνομά του είχε φτάσει στα πέρατα της αμερικανικής επικράτειας. Αγάπησε αμέσως την πορτοκαλί μπάλα και τον αγάπησαν οι πάντες στο χάι σκουλ για τις 51 συνεχόμενες νίκες, τους τοπικούς τίτλους, την χρονιά με μέσο όρο 12 κοψίματα!

Κορυφαίο ταλέντο των ΗΠΑ θεωρούνταν, πάνω από τον Κρίστιαν Λέτνερ της αργότερα συμμετοχής στην ορίτζιναλ «Dream Team» και από τον Σον Κεμπ. Παρέλαση κορυφαίων προπονητάδων από το σαλόνι του για να επιλέξει κολέγιο. Ο Τζορτζ Τόμπσον του Τζορτζτάουν ήταν ο μοναδικός που δεν υποσχέθηκε μεγαλεία παρά σκληρή δουλειά και κυρίως αφοσίωση στα μαθήματα, ώστε να πάρει και το πτυχίο.

Κλείνοντας την πόρτα πίσω του, ο μικρός κοίταξε την ανάδοχη μαμά του και ήξερε πού θα πήγαινε… Ο εξίσου θηριώδης κόουτς και συνάμα δάσκαλος των μυστικών της θέσης “5” δεν το είχε υποσχεθεί, αλλά έχρισε αμέσως βασικό τον 18χρονο των 208 εκατοστών. Έπαιρνε πίσω 13.7 πόντους και 5 τάπες (!) στην φρέσμαν σεζόν του.

Ήρθε και ο ακόμα ψηλότερος, επίσης εκπληκτικός, μπλοκέρ, Ντικέμπε Μουτόμπο, στους Χόγιας. Κανένα πρόβλημα. Στο “4” ο Αλόνζο, κρεάτινο τείχος στη ρακέτα για δύο χρόνια. Αποχωρήσαντος του Κονγκολέζου για ΝΒΑ, πάλι στο “5” ο Αμερικανός. Πάλι 5 μπλοκ μέσο όρο.

Ίνδαλμα, μεγάλος αντίπαλος και… πόρτα

Αποφοιτώντας ο ίδιος, φυσικά κατόπιν τετραετίας και πτυχίου στην Κοινωνιολογία, το οποίο θα αξιοποιήσει, όταν πια κρεμάσει τη φανέλα, είχε προκύψει και το θαύμα της φύσης ονόματι Σακίλ Ο’Νιλ στον μπασκετικό χάρτη. Πρώτο πικ το 1992 ο «Σακ» για το Ορλάντο, δεύτερο ο «Ζο» για τη Σάρλοτ.

Ως ο κορυφαίος πια μπλοκέρ στην ιστορία του NCAA αλλά παραδόξως όχι και ο καλύτερος του Τζορτζτάουν, ο οποίος καταμετρούσε κανονικά τα μπλοκ του Πάτρικ Γιούιν, ενόσω δεν υπήρχαν επίσημα κατάστιχα διακρατικά, ο Μούρνινγκ μπήκε σαν ταύρος εν υαλοπωλείω στο ΝΒΑ. Δεν μάσησε ούτε απέναντι στον αγαπημένο του παίκτη, τον Γιούιν φυσικά. Οι μονομαχίες τους άλλωστε θα γράψουν μεγάλο μέρος της ιστορίας της δεκαετίας του ’90 στη λίγκα. Αμιγώς των δυο τους, γενικότερα των Νικς με τους Χιτ.

Προτού όμως πάει Μαϊάμι, πρόλαβε ο άνθρωπός μας να μπάσει έναν οργανισμό με τέσσερα χρονάκια ιστορίας για πρώτη φορά στα πλέι οφ. Με την πρώτη δική του! Ρούκι, έχει μέρους όρους νταμπλ-νταμπλ, σημειώνοντας 21 πόντους, οι οποίοι γίνονται 23.8 με 3.4 κοψίματα στην ποστ σίζον!

Οι προσωπικές του μάχες με τους Νικς μόλις έχουν αρχίσει. Πρώτα, έχει αποκλείσει τους πολυνίκες ως προς τους τίτλους ΝΒΑ, Σέλτικς. Αυτός, σχεδόν μόνος του. Με δικό του καλάθι στο τελευταίο δευτερόλεπτο από την κορυφή της ρακέτας στη νίκη 104-103, με την οποία οι Χόρνετς κάνουν το 3-1 και προκρίνονται.

Στον δεύτερο γύρο της Ανατολής το εμπόδιο της Νέας Υόρκης αποδείχθηκε οριακά ανυπέρβλητο. Κοίταξε στα μάτια τον Γιούιν, έπεσαν οι πρώτες ψιλές μεταξύ τους. Πού η εποχή, λίγα χρόνια πριν, που ίδρωνε το δεξί του χέρι στο Nike All-American camp, επειδή του το είχε σφίξει και του είχε δώσει μία φιλική σκουντιά ο προκάτοχός του στο κολέγιο του Τζορτζτάουν…

Με τον μόλις δίμετρο αλλά “σκύλο”, Λάρι Τζόνσον (Νο.1 στο ντραφτ του ‘91), συνέθεσαν ένα από τα καλύτερα δίδυμα ψηλών του ΝΒΑ. Το 1995 ξαναέφτασαν στα πλέι οφ, αποκλειόμενοι από τους Μπουλς. Το προηγούμενο καλοκαίρι ο Μούρνινγκ είχε… παρηγορηθεί για τη μη συμμετοχή σε ποστ σίζον με το Χρυσό μετάλλιο στο Μουντομπάσκετ του Καναδά.

Στον ημιτελικό η δική του Εθνική έριξε 39 πόντους στο κεφάλι της δικής μας, το δε 137-91 του Τελικού επί της Ρωσίας το χάρηκε λίγο παραπάνω από τον ΜVP Σακίλ, τον Ντόμινικ Γουίλκινς, τον Ρέτζι Μίλερ. Δεν είχε ξεχάσει το μπασκετικό ξύλο που είχε φάει και τη βαριά ήττα της ομάδας επιλέκτων στην οποία είχε κληθεί μικρός, στα 18 του, απέναντι στην Εθνική Εφήβων (και… ολίγον Νέων) της Ρωσίας.

Όταν το τριετές συμβόλαιό του με τις «Σφήκες» έληξε, προφανώς του προτάθηκε νέο. Επταετές! Είπε «no». Ήθελε τίτλο και τον ήθελε αμέσως. Γι’ αυτό και πήρε τηλέφωνο τον Γιούιν. Να ανιχνεύσει έδαφος στη Νέα Υόρκη -και προθέσεις από τους ανθρώπους της.

«Δεν σε θέλω εδώ. Πήγαινε κάπου που θα είσαι εσύ ο καλύτερος παίκτης, ο ηγέτης. Σου αξίζει», του το ξέκοψε ο έτερος απόφοιτος του Τζορτζτάουν και συνάμα μαθητής του Τόμπσον.

Βασικά, ο «Big Pat» τού έδωσε την ευχή του να πάει στο Μαϊάμι κι έτσι να επανεκκινήσουν από διαφορετική, επί ίσοις όροις, βάση τις κόντρες τους στα ανατολικά πλέι οφ.

«Θα αντέξω τις σκληρές προπονήσεις, τις απαιτήσεις του Πατ Ράιλι;», η εύλογη απορία του Μούρνινγκ προς τον Γιούιν. «Άντεξες τον Τόμπσον στο κολέγιο, παιχνιδάκι θα σου φανούν», η απόκριση του ηγέτη των Νιου Γιορκ Νικς.

Μαϊάμι λοιπόν. Με τη μέθοδο sign-and-trade (και βασικό αντάλλαγμα τον Γκλεν Ράις), ώστε να μην τον χάσουν τζάμπα οι Χόρνετς. Το 1995, ακριβώς τότε που ο «Νονός» του ΝΒΑ αφήνει το «Μεγάλο Μήλο» και αναλαμβάνει προπονητής και Πρόεδρος στον οργανισμό όπου βρίσκεται (με τη δεύτερη ιδιότητα πια) μέχρι σήμερα.

Μια χαρά συνεργάστηκε με τον και καλά δύσκολο, στριφνό Πατ Ράιλι. Λάθος χρόνος στο ρήμα. Συνεργάζονται, στον Ενεστώτα. Από το 2009 ο Μούρνινγκ είναι Αντιπρόεδρος των Χιτ με ειδικότητα στο αναπτυξιακό κομμάτι…

Πίσω στα ’90s, έγινε η αγωνιστική “κολόνα” του Ράιλι. Και πρωταγωνιστής σε ένα επεισόδιο στο οποίο κυριολεκτικά μπλέχτηκε (έως μπουρδουκλώθηκε) ο χεντ κόουτς της Νέας Υόρκης. Ποστ σίζον του 1998 και οι Χιτ με έτος ίδρυσης το πρόσφατο 1988 (όπως ακριβώς η Σάρλοτ) ήταν δύναμη στη λίγκα. Τόσο που είχαν κάνει την προηγούμενη σεζόν ρεκόρ με 61 νίκες στη ρέγκιουλαρ σίζον –προτού αποκλείσουν στον β’ γύρο των πλέι οφ, ναι, τους Νικς, επιστρέφοντας από το 1-3.

Οι τελευταίοι πήραν ρεβάνς το επόμενο έτος, σε μια σειρά που στιγματίστηκε από τα κλοτσομπουνίδια του Μούρνινγκ με τον πρώην παρτενέρ του στις «Σφήκες», Λάρι Τζόνσον. Μπήκε να τους χωρίσει ο… μια σταλιά Τζεφ Βαν Γκάντι, ο οποίος είχε προωθηθεί στην άκρη του νεοϋορκέζικου πάγκου μετά τη φυγή του Ράιλι.

Μέσα στην όλη αγριότητα και βαρβαρότητα του επεισοδίου, ο πεσμένος Βαν Γκάντι, με το αραιό αναμαλλιασμένο μαλλί να έχει γραπωθεί από τη γάμπα του Μούρνινγκ, ώστε να μην εκτοξευτεί μίλια μακριά, προσέδωσε μία εύθυμη νότα. «Για να είμαι ειλικρινής και με όλον τον σεβασμό στο πρόσωπό του, δεν τον αντιλήφθηκα καν στην αρχή. Αισθάνθηκα λες και είχε κολλήσει μία τσίχλα στη σόλα του παπουτσιού μου», η ευφάνταστη παρομοίωση του Μούρνινγκ σε άρθρο του στο «The Players’ Tribune».

Η προαναφερθείσα ανατροπή του ’97 έμελλε να είναι η μοναδική χαρά που πήρε σε σειρά απέναντι στη Νέα Υόρκη. Από την είσοδό του στο ΝΒΑ και μέχρι το 2000 γνώρισε στα πλέι οφ τέσσερεις αποκλεισμούς από δαύτην και άλλους τρεις από το Σικάγο. Με και χωρίς Μάικλ Τζόρνταν.

Παρεμπιπτόντως, σε προσπάθεια του «MJ» για κάρφωμα, ο «Ζο» έριξε μία από τις πιο εντυπωσιακές τάπες της καριέρας του. Περιέλαβε σε ανάλογη προσπάθεια και τον Ντουάιτ Χάουαρντ, ουκ ολίγες φορές τον Γιούιν. Μέχρι το τέλος του αιώνα και της χιλιετίας, δεν έβγαλε καμία χρονιά με μέσο όρο μικρότερο των 2.2 κοψιμάτων. Άγγιξε μάλιστα το 1998-1999 τις τέσσερεις (3.9). Ούτε κάτω από τους 19.2 πόντους είχε μείνει ποτέ μέχρι το 2000 ούτε κάτω από τα 9.5 ριμπάουντ.

Χρωστούμενο της ιστορίας

Παρών ως κολεγιόπαις ήταν και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1990. Στη Βίγια Μπαγεστέρ γλύτωσε στην παράταση την ήττα από την Ελλάδα στην πρεμιέρα, επειδή το καλάθι του Νάσου Γαλακτερού στην εκπνοή της κανονικής διάρκειας (μετά το βιαστικό μακρινό τρίποντο του Κώστα Παταβούκα, με την μπάλα να μπαίνει και να βγαίνει) κρίθηκε εκπρόθεσμο.

Στην Αργεντινή περιορίστηκε στο τρίτο σκαλί του βάθρου, ελέω της ήττας στον ημιτελικό από τη Γιουγκοσλαβία του Ντούσαν Ίβκοβιτς και των τρομερών παιδιών του (Ντράζεν Πέτροβιτς, Τόνι Κούκοτς, Βλάντε Ντίβατς) όπως και του παίκτη ακόμη Ζέλικο Ομπράντοβιτς. Στο επόμενο Μουντομπάσκετ το σήκωσε ως μέλος μιας Team USA με NBAers πια. Το αυτό και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ, στους οποίους φυσικά ήταν ο κορυφαίος μπλοκέρ (2.3).

Γυρίζοντας από την Αυστραλία το 2000, χαρούμενος για το Xρυσό μετάλλιο, αναρωτιώταν αν θα προλάβει να βάλει και ένα χρυσό δαχτυλίδι κάποια στιγμή. Είχε πια τριανταρίσει, νέες δυνάμεις αναδύονταν στο ΝΒΑ…

Όσο ζούσε, ήλπιζε. Σύντομα η συγκεκριμένη φράση αναστράφηκε στην περίπτωσή του. Όσο ήλπιζε, ζούσε. Όσο ήλπιζε ότι θα βγει νικητής από τη μεγάλη περιπέτεια υγείας, διατηρούνταν στη ζωή. «Εστιακή τμηματική σπειραματοσκλήρυνση». Ανάλογα μεγάλος ο λεκτικός σιδηρόδρομος και στα αγγλικά, «focal segmental glomerulosclerosis».

Νεφρική πάθηση, η οποία του προκάλεσε αρχικά πρήξιμο στα πόδια και έντονη κούραση. Off season μετά τους Ολυμπιακούς, άρα δεν προπονούνταν. Τι στο καλό; Γιατί τέτοια κόπωση; Το έψαξε, το ανακάλυψε έγκαιρα, το πρόλαβε. Γύρισε μάλιστα για μερικά ματς στο τέλος της περιόδου 2000-2001. Ίσα για να γνωρίσει τον αποκλεισμό στον πρώτο γύρο από την παλιά του ομάδα, τη Σάρλοτ.

Το νεφρό του όμως δεν ήταν καλά. Έμεινε έξω ολόκληρη τη σεζόν 2002-2003, υπέγραψε ως ελεύθερος τετραετές συμβόλαιο με τους Νιου Τζέρσεϊ Νετς, αλλά μετά από μόλις 12 εμφανίσεις αποφάσισε να το κόψει. Χρειαζόταν μεταμόσχευση, προτεραιότητα δεν μπορούσε να είναι το μπάσκετ.

Τύχη αγαθή, το βράδυ που εκείνος αποσύρθηκε μετά τιμών από την ενεργό δράση, ο πατέρας του ήταν σε νοσοκομείο. Επισκέπτης στη νοσηλευόμενη μητέρα του, τη γιαγιά του Αλόνζο. Πήγε να τη δει και ένας ξάδερφός του, ονόματι Τζέισον Κούπερ. Έπαιζαν μαζί ως νήπια στο Τσέζαπικ, αλλά είχαν από τότε να ιδωθούν.

Η τηλεόραση ανοιχτή στο κανάλι που μετέδιδε το ματς στο περιθώριο του οποίου αποσυρόταν ο Μούρνινγκ. Ο ξάδερφος δεν είχε ιδέα. Προσφέρθηκε όμως να βοηθήσει με όποιον τρόπο. Να κάνει εξετάσεις, να δει μήπως λόγω συγγένειας υπήρχε συμβατότητα. Bingo!

Ανάμεσα σε πολλούς ακόμα συγγενείς και φίλους που προσέτρεξαν να εξεταστούν, ακόμα και τον Γιούιν (!), επελέγη ο ξάδερφος Τζέισον ώστε να δώσει ένα νεφρό του στον ασθενή. Μέσα σε λίγες εβδομάδες η μεταμόσχευση έγινε και πέτυχε. Μέσα σε έναν χρόνο επανήλθε στα γήπεδα.

Ήταν πια ένας συμπληρωματικός, αναπληρωματικός ψηλός. Ευγνώμων ωστόσο που ήταν ξανά όρθιος και έκανε αυτό που αγαπούσε. Ευγνώμων και στους Χιτ, οι οποίοι τον πήραν πίσω τον Μάρτιο του 2005. Ως μπακ απ του παλιόφιλού του, το Σακίλ Ο’Νιλ.

Όποτε έλειπε εξαιτίας τραυματισμού ο «Σακ», ο Μούρνινγκ έβγαινε μπροστά και έκανε νταμπλ-νταμπλ. Ακόμα και στα πλέι οφ, στα οποία οι Πρωταθλητές της προηγούμενης σεζόν, Πίστονς, κατέβαλαν στο Game 7 το Μαϊάμι.

Στην ποστ σίζον του 2006 οι Χιτ δεν καταβλήθηκαν από κανέναν. Ούτε από την παλιά τους Νέμεση, τους Μπουλς, ούτε από την πρώην ομάδα του αρχηγού τους, τους Νετς, ούτε από τους Πίστονς. Ούτε από τους Μάβερικς, οι οποίοι προηγήθηκαν 2-0 στους ΝΒΑ Finals. Στον έκτο τελικό ο 36χρονος Μούρνινγκ τάπωνε τους πάντες (5 κοψ.) και ο πρώτος τίτλος στην ιστορία του Μαϊάμι ήταν γεγονός.

Έζησε, ήλπισε, νίκησε.