Ντούσαν Σάκοτα: Κόντρα στις πιθανότητες

Του Παύλου Δεπόλλα

Τυχαίες μεταβλητές, συναρτήσεις κατανομής, γεγονότα. Έννοιες που σχετίζονται με (αν δεν την προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό) εκείνη της πιθανότητας. Ο Ντούσαν Σάκοτα πήγε εξαρχής κόντρα σε αυτές. Αποφασίζοντας να ακολουθήσει καριέρα μπασκετμπολίστα, ως γιος ενός εκ των επιφανέστερων Σέρβων προπονητών.

Σημείωσε αξιοσημείωτη επιτυχία, από το μετερίζι του αθλητή δαύτος. Δεν έγινε το παιδί του πατέρα του, κι ας συνεργάστηκε επί μακρόν μαζί του. Έγινε ένας από τους καλύτερους φόργουορντ του ελληνικού μπάσκετ, με διεθνή καριέρα. Εκεί, στα ξένα, έλαβε χώρα και η μεγαλύτερη μάχη του. Που δεν ήταν αθλητικής φύσεως.

Ένα φαινομενικά επιπόλαιο μαρκάρισμα (τυχαία μεταβλητή…) τον καθήλωσε στην εντατική. Με πιθανότητες να επέλθει το μοιραίο 85%. Πήγε κόντρα και σε αυτές. Επανήλθε, μαζί και στην αγαπημένη του ΑΕΚ, για να κατακτήσει μαζί της, έχοντας πρωταγωνιστικό ρόλο (και όχι στην καλύτερη συμπληρωματικό, όπως στις Ευρωλίγκες του Παναθηναϊκού), και το FIBA Champions Leaue. Γεγονός…

Αλήθεια, πόσες να είναι οι πιθανότητες για έναν μπασκετμπολίστα, στα πρώτα χρόνια της καριέρας και προτού καλά-καλά γίνει ευρέως γνωστός, να έχει στο παλμαρέ του δύο διαφορετικά τριπλ κράουν; Τα γεύτηκε στα “πράσινα”, έγινε αρχηγός και ηγέτης στα “κιτρινόμαυρα”.

«Μπορώ κι εγώ, μπαμπά»

Γέννημα της Σερβίας. Της Γιουγκοσλαβίας ακόμη, βασικά. Μα θρέμμα της Ελλάδας. Ο Ντούσαν Σάκοτα έρχεται στον κόσμο στις 22 Απριλίου 1986 στην πρωτεύουσα της χώρας του και περνάει τα πρώτα χρόνια του στο Nόβι Μπέογκραντ. Στην αριστερή όχθη του Σάβου, στον δήμο που άρχισε να χτίζεται 40 χρόνια νωρίτερα, απέναντι από το παλιό Βελιγράδι.

Κυριολεκτικά παιδί του πολέμου. Πάνω που αρχίζει να καταλαβαίνει πράγματα και καταστάσεις, να έχει μνήμες, ξεσπάει ο εμφύλιος. Η μόνη χώρα στη… γειτονιά που δίνει άδεια παραμονής σε Σέρβους είναι η Ελλάδα. Ο δε πατέρας του είναι το νέο ανερχόμενο αστέρι της προπονητικής.

Λίγους μήνες μετά τη γέννηση του δεύτερου γιου του, ο Ντράγκαν Σάκοτα καθιστά την ΙΜΤ την πρώτη Κυπελλούχο Γιουγκοσλαβίας που παίζει στη δεύτερη τη τάξει κατηγορία! Παρουσιάζει έργο και στα μεγάλα καράβια, Ζάνταρ και Τσιμπόνα (βελτιώνοντας θεαματικά και τη θέση τους στην κατάταξη του Πρωταθλήματος), δέχεται συνεπώς πρόταση από τον ΠΑΟΚ.

Ο πατήρ Σάκοτα απαντά θετικά, ο υιός γίνεται -και στα χαρτιά, αργότερα- Έλληνας. Μεγαλώνει κυρίως στη Θεσσαλονίκη, όπου ο Ντράγκαν πιάνει δις δουλειά και στον Ηρακλή, πέρα από τη διπλή θητεία στον «Δικέφαλο του Βορρά» και τη… μονή στον Άρη.

Ο Ντούσκο έχει ζήσει στην Αθήνα με τη φαμίλια του για μία διετία (1995-1997, στο Περιστέρι ο πρεσβύτερος), όταν ξανακατηφορίζει ελέω ΑΕΚ το 2001. Ο κόουτς Ντράγκαν την οδηγεί με την πρώτη στον τίτλο μετά από 32 χρόνια (όπως με την πρώτη είχε οδηγήσει τον ΠΑΟΚ στον παρθενικό του ευρωπαϊκό, το Κυπελλούχων) και το επόμενο έτος είναι ο 17χρονος γιος του που κατακτά τίτλο.

Με Γιώργο Σουρλή στο “1”, Σπύρο Μαγκουνή στις “πλάγιες” θέσεις και Νίκο Παπανικολάου στην φροντ λάιν, με προπονητή τον αείμνηστο Νίκο Δημητρίου που δεν ξεχνάει ποτέ, ο Ντούσαν γίνεται Πρωταθλητής Εφήβων. Το ψηλόλιγνο σκαρί του εκτείνεται πλέον στα 210 εκατοστά, μα ξεχωρίζει για το μακρινό του σουτ.

Το ίδιο καλοκαίρι καλείται στην Εθνική. Της Ελλάδας. Έχει Παγκόσμιο U19 στη Θεσσαλονίκη και μαζί με τον φίλο του, τον Σουρλή, αλλά και τους Σχορτσανίτη, Βασιλειάδη, Βασιλόπουλο, Μαυροκεφαλίδη, Περπέρογλου, Ξανθόπουλο, Βουγιούκα (τι φουρνιά!) ανεβαίνουν στο τρίτο σκαλί του βάθρου.

Παίζει ελάχιστα, μονάχα στον περίπατο επί του Ιράν κάνει αξιομνημόνευτη εμφάνιση. Αφενός όμως μας συστήνεται για τα καλά, αφετέρου συγχρωτίζεται με τους καλύτερους. Με τον “χρυσό” Μπόγκουτ και τον “αργυρό” Κλέιζα, με τον Ούκιτς που εμείς τον αφήνουμε δίχως μετάλλιο. Με παίκτες που θα κάνουν σημαντική καριέρα και στο ΝΒΑ.

Μέχρις εκεί ο Σάκοτα δεν φτάνει. Φτάνει ωστόσο αμέσως μετά το Μουντομπάσκετ στον Παναθηναϊκό. Του Ζέλικο Ομπράντοβιτς. Που έχει μόλις επιλέξει για βοηθό του στην Εθνική Σερβίας-Μαυροβούνιου (για τους επικείμενους Ολυμπιακούς Αγώνες, συνεργασία που θα συνεχιστεί και στο Ευρωμπάσκετ 2005) τον πατέρα Σάκοτα.

Ξέρει τι λένε οι κακές γλώσσες πίσω από την πλάτη του, αλλά δεν χαμπαριάζει. Πώς λες «όχι» στην ομάδα που στοχεύει στην Ευρωλίγκα; Στον καλύτερο προπονητή του πλανήτη, εκτός ΝΒΑ; Χάρες βέβαια ο «Ζοτς» δεν κάνει. Και ο μικρός παίζει αραιά και πού, συνήθως στο Ελληνικό Πρωτάθλημα.

Στο δωμάτιο «32» του 2ου ορόφου

Έστω και μεταξύ πάγκου και (συνηθέστερα) εξέδρας, ο Σάκοτα στεριώνει στον Παναθηναϊκό. Ούτως ή άλλως low profile τύπος, βοηθάει σε εγχώριους αγώνες και κατακτά μια ενδεκάδα τίτλων. Το 2007 και το 2009 είναι μέλος της ομάδας που τα σαρώνει όλα, που παίρνει και την Ευρωλίγκα. Στο Final 4 του Βερολίνου είναι και στη δωδεκάδα, αλλά δεν πατάει παρκέ.

Κατά σύμπτωση, το ντεμπούτο του στην Basket League το έχει πραγματοποιήσει το 2003 στο Ιβανώφειο. Εκεί όπου λίγα χρόνια νωρίτερα πήγαινε ως θεατής. Ως υποστηρικτής της ομάδας του πατέρα του. Βασικά… της δουλειάς του πατέρα του. Όπως θα πει και στο podcast «Man to Man» της «Stoiximan GBL», δεν παρακολουθούσε ξένοιαστος τους Παπαδόπουλο και Διαμαντίδη (αντιπάλους του παρεμπιπτόντως σε εκείνη την “πρώτη” του στην Α1). Τον ενδιέφερε πρωτίστως να κερδίζει ο Ηρακλής, ώστε να μην απολυθεί ο πατέρας του και να μη φύγει από ένα ακόμα σχολείο, να μη χάσει τους φίλους του…

Μοναδική φορά διψήφιος στην παρθενική του σεζόν ως επαγγελματίας μπασκετμπολίστας ήταν σε “διπλό” επί του Ολυμπιακού στα προημιτελικά των πλέι οφ! Παίζει περισσότερο το 2004-2005 και βγάζει την χρονιά με 46% στα τρίποντα, σπάει τα κοντέρ το 2026 με 28άρα και 11/13 σουτ κόντρα στον Κολοσσό.

Πραγματοποιεί και στην Ευρωλίγκα μία παρανοϊκή εμφάνιση, εκτελώντας με 5/5 τρίποντα τη Ρεάλ του Μπόζινταρ Μάλκοβιτς μέσα στη Μαδρίτη (90-73 ο Παναθηναϊκός). Είναι η χρονιά που ο πατέρας του αναλαμβάνει πρώτος προπονητής στην Εθνική Σερβίας -και η τελευταία που ο ίδιος φοράει το ελληνικό εθνόσημο (ως Νέος) για τα προσεχή 11 χρόνια.

Ως δανεικός στον Πανιώνιο, εξελίσσεται σε ηγετική του φυσιογνωμία (11,3 π., 4,3 ρ.) και τον βοηθάει τα μάλα ώστε το 2008 να ξαναβγεί εκείνος -μέσω της τρίτης θέσης στο Πρωτάθλημα- στην Ευρωλίγκα έπειτα από μια ολόκληρη δωδεκαετία. Ενόσω οι «Κυανέρυθροι» συμμετέχουν στα ευρωπαϊκά “σαλόνια” για τελευταία φορά στην ιστορία τους, ο ίδιος έχει επιστρέψει στο ΟΑΚΑ.

Δεν του αρκεί πλέον να παίζει σποραδικά, σε έναν γαλαξία αστέρων που (σε σχέση με τα πρώτα “πράσινα” χρόνια του, στο γηπεδάκι του Σπόρτιγκ) θρέφεται πια και πάλι με ευρωκούπες. Φεύγει το 2009 για την Ιταλία. Για να ζήσει την καριέρα του. Και παραλίγο να σταματήσει να ζει. Από το πουθενά.

Σε αγώνα της Σκαβολίνι με την Τέραμο, δέχεται αγκωνιά στο στομάχι από τον Πέπε Ποέτα. Τον σημερινό προπονητή της Αρμάνι Μιλάνο. Στην αρχή δεν δίνεται ιδιαίτερα σημασία. Την επομένη νιώθει άρρωστος. Διαπιστώνεται ρήξη δωδεκαδάκτυλου, υποβάλλεται σε επείγουσα επέμβαση στο έντερο. Δημιουργείται εσωτερική αιμορραγία. Κι άλλη επέμβαση κατόπιν σηψαιμίας (και λανθασμένης αρχικής διάγνωσης), οι γιατροί τον βάζουν σε τεχνητό κώμα, χαροπαλεύει, με τις πιθανότητες επιβίωσης να είναι εναντίον του…

Ευτυχώς, σήμερα η παραμονή του εκείνες τις ανοιξιάτικες εβδομάδες του 2010 στο δωμάτιο «32» του δεύτερου ορόφου στο νοσοκομείο Σαν Σαλβατόρε του Πέζαρο μοιάζει με έναν μακρινό εφιάλτη. Η ημερομηνία βέβαια του τραυματισμού του είναι αποτυπωμένη πάνω του. Ως τατουάζ. Την ιστορία του την αφηγείται με λεπτομέρειες στο βιβλίο «Αθέατες νίκες», μιλώντας στον Γιώργο Αδαμόπουλο.

Ο επιμένων (κατα)νικά

Σημειωτέον, η αναγεννημένη εκείνη την εποχή Σκαβολίνι (δίχως να θυμίζει την Πρωταθλήτρια των Μπιανκίνι και Σκαριόλο, μα έχοντας επιστρέψει στο μεταξύ από την τρίτη κατηγορία) έφτασε στο Final 4 του EuroChallenge και, μέχρι να συμβεί το κακό, ο Σάκοτα ήταν βασικός και από τις πολυτιμότερες μονάδες της –με πολυτιμότερο τον κοντοπίθαρο (1.68μ.) Μάρκες Γκριν.

Ο άτυχος πάουερ φόργουορντ μένει ενάμιση χρόνο εκτός γηπέδων. Επανέρχεται με σταθερά, προσεκτικά βήματα. Σε διαφορετικές χώρες, σε μικρό διάστημα. Για να επιστρέψει στην Ιταλία και να συνεχίσει από ‘κεί που το ‘χε αφήσει, έστω με διαφορετικούς εργοδότες.

Οστάνδη στο Βέλγιο, Γενισέι στη Ρωσία. Είναι εμφανώς επηρεασμένος από τη μακρά αποχή, ίσως και φοβισμένος απ’ όσα έχει τραβήξει. Η Βαρέζε παίρνει το ρίσκο το 2012 να του προσφέρει διετές συμβόλαιο και κάθε άλλο παρά το μετανιώνει.

Ο κραταιός και πανευρωπαϊκά σύλλογος των ‘70s (πέντε Πρωταθλητριών τότε!) εν έτει 2009 βρίσκεται ακόμη στην Α2 της γείτονος. Τέσσερα χρόνια αργότερα, με τον Σάκοτα να “πυροβολεί” συχνά από κάθε απόσταση, τερματίζει πρώτος στη ρέγκιουλαρ σίζον της Α1! Αποκλείει τη Βενέτσια, εντούτοις στους ημιτελικού η Σιένα κάνει το μπρέικ και προηγείται 3-2.

Όπου «Σιένα», η εξάκις Πρωταθλήτρια σε βάθος εξαετίας. Η ομάδα που κάνει πλάκα στο «spaghetti circuit» και που έχει επτά ολόκληρα χρόνια να ηττηθεί εντός έδρας σε ποστ σίζον. Ε, ηττάται στο “σπίτι” της από τη Βαρέζε. Επειδή, με επαναφορά από την τελική γραμμή και με έξι δέκατα του δευτερολέπτου να απομένουν, ο Ντούσαν προλαβαίνει να πιάσει την μπάλα. Και να σουτάρει εντός χρόνου. Και να ευστοχήσει, γράφοντας το εκτός έδρας 82-80 για την ισοφάριση της σειράς!

Στο Game 7 επικρατεί το φαβορί, το οποίο έχει κερδίσει και στον Τελικό του Κυπέλλου. Την ομάδα του φίλου μας κι εκεί. Που έρχεται συνήθως από τον πάγκο, διότι το βασικό δίδυμο ψηλών το συνθέτουν οι Ακίλε Πολονάρα και Μπράιαντ Ντάνστον! Οι τίτλοι της Σιένα θα της αφαιρεθούν, όταν εμπλέκεται σε οικονομικό σκάνδαλο και διαλύεται.

Ο Σάκοτα… προσθέτει μία ακόμα χρονιά στη Βαρέζε ως προς το βιογραφικό του, παίζοντας στο EuroCup. Μόνο που έχουν πια ωριμάσει οι συνθήκες για τη μεγάλη -διπλή- επιστροφή. Πατήρ και υιός Σάκοτα πάλι στην ΑΕΚ το 2014. Μαζί πλέον στην ανδρική ομάδα. Όχι όμως επειδή ο μεγάλος φέρνει μαζί του τον μικρό.

Διπλή αναγέννηση

Όταν το καλοκαίρι ο Μίσκο Ραζνάτοβιτς υπογράφει τον πελάτη του, τον Ντούσαν δηλαδή, στην ΑΕΚ, προπονητής της είναι ο Βαγγέλης Ζιάγκος. Αυτός που την έχει μόλις ανεβάσει από την Α2. Έτσι, διότι η μοίρα του ψηλόλιγνου φόργουορντ με το φονικό σουτ είναι να αναγεννάται σε ιστορικούς συλλόγους που μέχρι πρότινος βολόδερναν σε μικρότερες κατηγορίες!

Είχε συνεργαστεί μάλιστα με τον Ζιάγκο στα μικρά κλιμάκια του «Δικεφάλου», ωστόσο τον Νοέμβριο γίνεται αλλαγή στην τεχνική ηγεσία. Enter Dragan Sakota, επίσης 11 χρόνια μετά. Αναγνωριστική η πρώτη σεζόν της επιστροφής στα “σαλόνια”, έκτοτε εδραιώνονται ως η τρίτη δύναμη του Ελληνικού Πρωταθλήματος οι «Κιτρινόμαυροι».

Στη μοναδική χρονιά έκτοτε επί Ντούσαν που δεν είναι τρίτοι, είναι Κυπελλούχοι (με θύμα στον Τελικό τον Ολυμπιακό) και, κυρίως, θριαμβευτές του Champions League! Στο τιμόνι έχει επιστρέψει ο Ντράγκαν και, με τον γιο του να φέρνει 15 και 16 πόντους από τον πάγκο κόντρα σε Μούρθια και Μονακό, η κούπα σηκώνεται μέσα σε γενικό παροξυσμό τον Μάιο του 2018 στο κλειστό των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων.

Αρχηγός από καιρό, έχοντας πάρει σχετικώς πολύτιμα μαθήματα από τον Φραγκίσκο Αλβέρτη στον Παναθηναϊκό, ο Ντούσαν αριστεύει στον ρόλο του “έκτου παίκτη”. Μπαίνει πάντα καυτός, βοηθάει και στην άμυνα και τα ριμπάουντ, είναι αυτός που θα πάρει το σουτ, όταν καίει η μπάλα. ΜVP του τριημέρου ψηφίζεται πάντως ο πόιντ γκαρντ Μάικ Γκριν, συμπαίκτης του και σε εκείνη ονειρική σεζόν της Βαρέζε!

Στα χάιλαϊτς του Σάκοτα με τα “κιτρινόμαυρα” μια 22άρα σε νικηφόρο μικρό Τελικό κόντρα στον Άρη το 2016, μια 20άρα με 6/11 τρίποντα την ίδια σεζόν στη Γαλατασαράι του Εργκίν Αταμάν στο EuroCup, οι 23 πόντοι με 6/10 από τα 6.75μ. σε μπρέικ στο… αρχικό μπρέικ του Περιστερίου το 2019, ώστε να έρθει άλλη μία εγχώρια τρίτη θέση.

Πρωτίστως φέρει ως παράσημο την κλήση του στην Εθνική Ανδρών ενδιάμεσα. Το 2017, ρούκι ετών 31! Και ως παράπονο (το φέρει), που έκανε 11 χρόνια μαύρα μάτια να ξαναδεί, να ξαναφορέσει εθνόσημο, μετά τις συμμετοχές του στις μικρές Εθνικές. Εξαίρεση το Παγκόσμιο Ενόπλων Δυνάμεων του 2009 στη Λιθουανία, όταν (ανήμερα της κατάκτησης του Ευρωμπάσκετ ’87, 14 Ιουνίου γαρ) πήρε το Παγκόσμιο, με προπονητή τον Κώστα Μίσσα και MVP τον συνοδοιπόρο του σε διάφορες ομάδες, Λουκά Μαυροκεφαλίδη.

Το λοιπόν, καλείται τετράκις να συνδράμει την Ανδρών στα προκριματικά του Μουντομπάσκετ 2019 και μάλιστα είναι εκ των κορυφαίων με 11 πόντους στο 82-61 επί του Ισραήλ. Όταν το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα συμμετέχει στο Παγκόσμιο της Κίνας, χάρη και στη δική του βοήθεια, ο Σάκοτα έχει μόλις υπογράψει στη Μούρθια. Γίνεται συμπαίκτης του Γιαννούλη Λαρεντζάκη και στην Ισπανία.

Έκτοτε το όνομά του ακούγεται ξανά και ξανά για την ΑΕΚ. Ώστε να κλείσει την καριέρα του στην ομάδα της καρδιάς του.

Δεν συμβαίνει. Δεν βοηθάει και η πανδημία που ενσκήπτει στον πλανήτη, εν τέλει τελευταία φορά εμφανίζεται με φανέλα και σορτσάκι στα 38 του το 2024, για λογαριασμό του Ερμή Αργυρούπολης στη National League.

Κύρια ασχολία του, ήδη από κάμποσα χρόνια, το realestate. Έχοντας πάρει εδώ μαθήματα και εξειδικευμένη βοήθεια από τον μεγαλομεσίτη στο Μιλάνο, Μπρούνο Τσερέλα, ο οποίος εκτός από σύντροφος της Αθηνάς Οικονομάκου έχει υπάρξει μπασκετμπολίστας με σημαντική θητεία στην Ιταλία –όπου συνυπήρξε (κι αυτός) στη Βαρέζε με τον Ντούσαν.

Στην τελευταία του θητεία στην ΑΕΚ ο αειθαλής κόουτς Ντράγκαν συνυπάρχει με τον (εκ των βοηθών του, παίκτη σε μικρότερες κατηγορίες στο παρελθόν) έτερο γιο του, τον Μίλος. Ο Ντούσαν τούς παρακολουθεί με καμάρι.

Δύο πάλι οι Σάκοτα στον «Δικέφαλο», όπως συνέβη πρώτη φορά στο ξεκίνημα του αιώνα. Πόσες οι πιθανότητες;