Του Αντώνη Καρπετόπουλου
Ο Ολυμπιακός κέρδισε τον ΠΑΟ μετά από πέντε χρόνια στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας και το γεγονός αυτό επιτρέπει δυο πράγματα. Το πρώτο είναι η διατήρηση των ελπίδων του για την κατάκτηση του πρωταθλήματος – όσο είναι υπαρκτές πρέπει να τις κυνηγήσει καθώς σε τελική ανάλυση η διαφορά του από την ΑΕΚ στην βαθμολογία είναι το αποτέλεσμα του τελευταίου μεταξύ τους ματς. Το δεύτερο είναι μια συζήτηση για τον κόουτς Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ ήσυχα και ωραία – χωρίς δηλαδή την φόρτιση που προκαλούν μέτριες εμφανίσεις και κυρίως άσχημα αποτελέσματα.
Αποδυτήρια και παιγνίδι
Η αξιολόγηση ενός προπονητή δεν πρέπει ποτέ να γίνεται κατά την γνώμη μου υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων γιατί ειδικά το ελληνικό πρωτάθλημα είναι απλά ένας παραμορφωτικός καθρέφτης. Οι ήττες του Ολυμπιακού – και στις κακές του χρονιές –είναι πάντα μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι προπονητές του είναι καλοί; Όχι ακριβώς. Απλά η ομάδα είναι σταθερά δυνατή στο πρωτάθλημα που παίρνει μέρος. Για αυτό και η όποια αξιολόγηση της δουλειάς των προπονητών του δεν μπορεί να αλλάζει Κυριακή με Κυριακή: όταν κάποιος αυτό το κάνει απλά τρελαίνει τον κόσμο.
Κάθε προπονητής είναι πρώτα από όλα υπεύθυνος για δυο πράγματα: το πρώτο είναι τα αποδυτήρια, το δεύτερο η αγωνιστική εικόνα της ομάδας. Μπορεί να έχει συμμετοχή και μερίδιο επιτυχίας και ευθύνης και σε άλλα πολλά – στο μεταγραφικό σχεδιασμό, στην διατήρηση μιας κάποιας ηρεμίας, στην νοοτροπία της ομάδας σίγουρα. Αλλά το ζήτημα των σχέσεων όλων στα αποδυτήρια και ο τρόπος που η ομάδα του αγωνίζεται είναι θέματα αποκλειστικά δικά του.
Ο Μεντιλίμπαρ και στους δυο αυτούς πολύ ευαίσθητους τομείς είναι αυτό που λέμε «ανοιχτό βιβλίο». Στα αποδυτήρια έχει τα δικά του παιδιά και δεν το κρύβει. Το ίδιο το τελευταίο ματς με τον ΠΑΟ αποτελεί παράδειγμα του τρόπου που αντιλαμβάνεται την διεύθυνση της ομάδας του. Μια εβδομάδα πριν, μετά την ήττα με την ΑΕΚ, κυκλοφορούσε πολύ ότι στην ενδεκάδα ετοιμάζονται αλλαγές και εκπλήξεις διότι κάτι πρέπει σε αυτή να αλλάξει καθώς όλα έμοιαζαν αρκετά προβλέψιμα. Ακολούθησε η επίσκεψη των οπαδών στο Ρέντη που δεν άρεσε ιδιαίτερα στον προπονητή καθώς σε αυτή διατυπώθηκαν παράπονα. Αποτέλεσμα όλων αυτών που προκάλεσαν προβληματισμούς ήταν να δούμε στην Λεωφόρο ένα Ολυμπιακό αποκλειστικά στηριγμένο στους «παλιούς» – δηλαδή στους παίκτες που ο κόουτς είχε στα χέρια του την περσινή σεζόν. Μίλησε μαζί τους, τους εξήγησε ότι τους στηρίζει κόντρα σε διάφορες πιέσεις, απαίτησε μια νίκη. Κι αυτή ήρθε.
Ο Μεντιλίμπαρ είναι όλο αυτό τον καιρό που βρίσκεται στην Ελλάδα σκληρός σε αποφάσεις που έχουν να κάνουν με αποχωρήσεις παικτών: ποτέ δεν είχε ιδιαίτερες απαιτήσεις για όσους πρέπει να ‘ρθουν. Αλλά για το ποιοι πρέπει να φύγουν υπήρξε πάντα κάθετος: μετά την κατάκτηση του Conference League άφησε να φύγουν ο Γιόβετιτς κι ο Ορτα – και οι δυο απαιτούσαν να παίζουν περισσότερο. Το ίδιο συνέβη και ένα χρόνο πριν τον περασμένο Ιανουάριο: έφυγαν με τις ευλογίες του ο Γουίλιαν κι ο Σέρτζιο Ολιβέιρα. Το περασμένο καλοκαίρι άφησε ελαφρά τη καρδία τους Κάρμο, Ορτα, Πάλμα, Βέλντε να πάνε σε άλλες πολιτείες. Τον Ιανουάριο καθόλου δεν τον χάλασε ότι έφυγαν ο Σρεφέτσα, ο Μάντσα και φυσικά ο Γιάρεμτσουκ. Ολοι αυτοί είχαν μια κοινή απαίτηση: να παίζουν. Χωρίς να δέχονται πως βασικοί είναι τα παιδιά του προπονητή. Τα οποία, όχι μόνο γνωρίζουν το παιγνίδι, αλλά σύμφωνα με τον κόουτς έχουν και την πρέπουσα συμπεριφορά και νοοτροπία.
Παιγνίδι χωρίς μυστικά
Πάμε παρακάτω. Ο Μεντιλίμπαρ δεν έχει μυστικά και σε ό,τι αφορά το παιγνίδι που θέλει. Πάντα το βασικό είναι η ένταση και για αυτό ο Ντάνι Γκαρθία πχ ή ο Ζέλσον θα είναι πάντα βασικοί του, όπως και ο Πιρόλα, ο Τσινίκιο, ο Εσε, ο Ορτέγκα, ο ΕλΚαμπί κτλ. Για τον Βάσκο κόουτς η συστηματοποίηση, η διάταξη, εν μέρει και η στρατηγική έχουν ελάχιστη σημασία: αυτό που πάντα μετράει είναι η πίεση, οι δεύτερες μπάλες, η γρήγορη μετάβαση, η καλύτερη δυνατή αμυντική κάλυψη. Το αν δίπλα στον ΕλΚαμπί θα παίζει ο Ταρέμι ή ο Τσικίνιο δεν έχει και τόση σημασία: σημασία έχει η ομάδα να κερδίζει κάθε διαθέσιμη μπάλα, να τρέχει, και να «ταϊζει» τον φορ της. Αυτό το απλό παιγνίδι έχει το καλό ότι είναι εύκολα κατανοητό από την ομάδα του, δηλαδή τα παιδιά του. Ως μηχανισμός είναι τόσο απλοϊκός που σε οποιοδήποτε νεοφερμένο ποδοσφαιριστή (και μάλιστα από ένα καλύτερο πρωτάθλημα από το δικό μας) προκαλεί ένα είδος έκπληξης.
Αν γύρω στους δέκα παίκτες δεν έχουν προσαρμοστεί σε αυτό, δεν είναι γιατί είναι όλοι κακοί, αλλά είναι γιατί πολλοί είναι συνηθισμένοι αλλιώς: θέλουν περισσότερες εξηγήσεις, έρχονται από ομάδες που παίζουν ένα άλλο ποδόσφαιρο (όπου πχ η κατοχή μπάλας και οι συνεργασίες είναι κανόνας), θέλουν μεγαλύτερη υποστήριξη και σε επίπεδο προσωπικό. Ο Μεντιλίμπαρ φέτος για να ανταπεξέλθει ο Ολυμπιακός στην δοκιμασία που λέγεται Τσάμπιονς λιγκ έκανε πιο απλοϊκό το πρόγραμμα των προπονήσεων και πόνταρε στην προσήλωση των παικτών του: ήθελε όλοι να μην αισθανθούν επιβαρυμένοι ώστε να έχουν πιο καθαρό μυαλό. Αφαίρεσε την πίεση που χρειάζεται το καλό παιγνίδι γιατί έτσι κι αλλιώς κρίνει πως η πίεση για αποτέλεσμα είναι στον Ολυμπιακό υπερβολική. Αλλά χωρίς πίεση να παίξεις καλά είναι δύσκολο να παίξεις καλά: αυτό ήταν το πρόβλημα του Ολυμπιακού φέτος.
Οι μεταγραφές και η αποδοχή
Θα έπαιζε καλύτερα ο Ολυμπιακός στο ελληνικό πρωτάθλημα αν του είχαν πάρει ένα – δυο παίκτες που είχε ζητήσει και δεν ήρθαν; Επιτρέψτε μου να αμφιβάλω. Ο Μίγια για τον οποίο τόση κουβέντα γίνεται θα στερούσε ματς από τον Εσε και τον Μουζακίτη – αφήνω στην άκρη τον Νασιμέντο πχ. Θα έκανε ο Μίγια το παιγνίδι του Ολυμπιακού πιο λειτουργικό; Το βρίσκω δύσκολο όταν οι βασικές αρχές του παιγνιδιού είναι η πίεση, οι επανακτήσεις, το πως θα πάει η μπάλα γρήγορα μπροστά κτλ: ο Μίγια θα ήταν απλά ένας μέσος ακόμα. Όπως και ο Χιλ, που ερχόταν από απραξία μηνών όπως και ο Σαραγόσα, που κανείς δεν ξέρει, θα ήταν απλά δυο εξτρέμ παραπάνω: δύσκολα θα έπαιζαν καλύτερα από τον Στρεφέτσα ή τον Ποντένσε την επιστροφή του οποίου ο κόουτς ήθελε τόσο πολύ ώστε όταν ακούστηκε το όνομά του ζήτησε να μην ασχοληθούν με κανένα άλλο.
Φυσικά και υπάρχουν παίκτες που μπορεί να κάνουν αυτό το παιγνίδι κάπως πιο λειτουργικό, αλλά το ζήτημα είναι πάντα το να θες να παίξεις καλό ποδόσφαιρο. Αν το ζητούμενο είναι απλώς να κερδίζεις το με ποιους θα το κάνεις δεν έχει μεγάλη σημασία. Σημασία έχει να μην υπάρχουν γκρίνιες, απαιτήσεις, μουρμούρες κτλ. Γιατί αυτά χαλάνε την ατμόσφαιρα και για τον Μεντιλίμπαρ η ατμόσφαιρα, δηλαδή οι σχέσεις με τους παίκτες, είναι αυτό που μετράει πάνω από όλα.
Υπάρχει φυσικά και κάτι ακόμα που πρέπει να συνεκτιμηθεί: η αποδοχή του προπονητή από τον κόσμο. Ο προπονητής του Ολυμπιακού βρίσκεται σχεδόν πάντα υπό κρίση. Επειδή ο Ολυμπιακός είναι λαϊκή δημοκρατία η διοίκησή του από τις κρίσεις αυτές επηρεάζεται: για τους περισσότερους προπονητές ο χρόνος είναι κάτι ανύπαρκτο. Ο Μεντιλίμπαρ με τα αποτελέσματα του αυτό τον χρόνο τον έχει κερδίσει. Η εκτίμηση στο πρόσωπό του είναι τόσο μεγάλη που του συγχωρούνται από τον κόσμο τα γενικά άσχημα ματς και που συνήθως του αρκεί μια νίκη για να είναι πάλι «στρατηγός», ή δεν ξέρω τι άλλο. Υπάρχει επίσης πολύς κόσμος που νομίζει ότι αν ήταν περισσότερο σεβαστές οι υποδείξεις του ο Ολυμπιακός δεν θα έκανε 30 σέντρες στο ματς και θα είχε 10 διαφορετικούς σκόρερ, καλύτερες στημένες φάσεις, επιθετική ανάπτυξη συμμετοχική κτλ. Ολα αυτά σημαίνουν κάτι απλό που ο Ολυμπιακός ως εταιρία πρέπει να το έχει υπόψιν του: η αντικατάσταση του Μεντιλίμπαρ θα είναι πολύ δύσκολη υπόθεση γιατί μιλάμε για κάποιον που ο κόσμος έχει στηρίξει πραγματικά. Δηλαδή βγάζοντάς τον από το κάδρο των ευθυνών όταν τα αποτελέσματα δεν είναι καλά – για το ποδόσφαιρο δεν μιλάω καν.
Που καταλήγουμε
Οπότε που καταλήγουμε; Νομίζω πως η εβδομάδα που προηγήθηκε υπήρξε διδακτική. Η επίσκεψη των οπαδών, η έκφραση κάποιων συγκεκριμένων παραπόνων, η δημιουργία στον κόουτς μιας κάποιας ανασφάλειας για πρώτη φορά τα τελευταία δύο χρόνια έφεραν μια κάποια αντίδραση. Ο Ολυμπιακός δεν έλυσε τα προβλήματα του, αλλά ήταν μετά από καιρό σοβαρός σε ένα ντέρμπι και δεν έκανε 35 σέντρες. Γιατί κι ο άγιος θέλει λίγο φοβέρα μπας και κάνει κανα θαύμα. Διότι ένα θαύμα θα είναι να πάρει ο Ολυμπιακός το πρωτάθλημα με τόσο μέτριο ποδόσφαιρο που έπαιξε φέτος και χωρίς τον τελευταίο χρόνο να αναδείξει ούτε ένα ποδοσφαιριστή του. Αν θαύμα γίνει η λατρεία του Μεντιλίμπαρ θα φτάσει σε σημείο να του κάνουν εκκλησίες: κόσμος θα ορκίζεται ότι τον είδε να περπατάει στο νερό. Αν θαύμα δεν γίνει, πρέπει να προσμετρηθεί όχι μόνο η μεγάλη προσφορά του, αλλά και τι άλλο έχει να δώσει. Να προσμετρηθεί ήρεμα και δίκαια…
Πηγή: Gazzetta
